قلب صنعت کشور، شهر ذکاوت و خردمندی، شهر انار ، بهترین گلخانههای هلند، بنیانگذار انقلاب است. استان اراک که درگذشته به نام عراق ایران شناخته میشده از نظر پوشش جنگلی استانی فقیر به شمار میرود اما با 4500 شخص با ذکاوت لقب بهشت مفاخر را به دوش میکشد. استان اراک از ممتازترین استانهای کشور در زمینهٔ سرمایهگذاریهای بخش صنعت است
اراک در استان مرکزی ، تقریباً 288 کیلومتری تهران واقع شده است. این شهر با ساوه در شمال ، همدان در شمال غربی ، شهرهای ملایر ، خمین ، علی گودرز در غرب و محلات در شرق هم مرز است. این شهر دارای هوای سرد و خشک با تابستان های گرم ، بوته های بادگیر و خنک ، زمستان های سرد و برفی و چشمه های خفیف است.
شهرهای خواهر
باتومی ، جورجیا
کاراگاندا ، قزاقستان
نووی ساد ، صربستان
تفلیس، گرجستان
علیرغم یافته های باستان شناسی در اطراف این شهر ، تاریخچه آن مربوط به دوران مادها و دوره ساسانیاست ، اما شهر مدرن اراک در ابتدا قلعه ای به نام سلطان آباد بود که در حوالی روستای کراهرود ساخته شده است. سلطنت فتحعلی شاه قاجار توسط دامادش یوسف خان گورجی
براساس کتیبه ای در بالای بازار سنتی این شهر ، یوسف خان گرجی ، که همچنین فرماندار سلطان آباد بود ، این شهر را در سال 1808 بنا کرد. نام این شهر در سال 1938 رسماً به اراک تغییر یافت.
درباره معنای کلمه اراک گمانه زنی های زیادی وجود دارد. برخی معتقدند که این به معنای پایتخت ، باغ خرما و شهرک است و برخی دیگر معتقدند اراک تلفظ فارسی عراق است ، همانطور که در قدیم جغرافیدانان مسلمان از این منطقه به عنوان عراق عجم (فارسی یا غیر عربی) یاد می کردند.
اراک با دارا بودن مدالهای گل جسورانه خود یکی از بهترین فرشهای ایرانی تولید شده در ایران است. به طور کلی فرشهای با کیفیت پایین از این شهر به عنوان فرشهای اراک و فرشهای باکیفیت که دارای پارچه های آبی و رنگهای ماهی قزل آلا یا رنگ قرمز گوجه فرنگی هستند به عنوان ساروک شناخته می شوند.این شهر که تنها 200 سال قدمت دارد ، در سال 2014 رسما به کلان شهر تبدیل شد.
سوپ غلیظ یا ترهانا و سوپ خمیر - یک سوپ غلیظ از ترهانا ، لوبیا ، سبزیجات دارای برگ مانند اسفناج و آب پنیر ، تزئین شده با نعنا سرخ شده ، سیر و پیاز
آبگوشت کاش یا آب پنیر ابگوشت- سوپ غلیظی با گوشت گوسفند ، نخود ، سیب زمینی و آب پنیر که با زردچوبه چاشنی شده است. این سوپ با نعنا سرخ شده تزئین شده و با نان و گیاهان تازه سرو می شود.
تختعلی- پسته های چرخ شده گوشت چرخ کرده را با سیب زمینی ، پیاز ، گوجه فرنگی ، انگورهای غیر رسیده و دیسک های فلفل زنگ زده همراه با برنج یا نان سرو می کنند.
صنایع دستی
خوشنویسی
نجاری
فرش بافی
برش سنگهای قیمتی
کفش سنتی
نسخه خطی روشن
جاجیم بافی
گلیم بافی
مش فلزی
آینه کاری
معراج (کار چوب برجسته)
مینیاتور فارسی
کوزه گری
قلمزنی (کار با فلز برجسته)
سفیدگری (فلزکاری پرداخت)
گلدوزی سنتی
کاشی های چوب
مشبک چوب
مجسمه سازی چوب
استان مرکزی از پهناورترین استان های کشور ایران است و شهر اراک (قلعه سلطانآباد)، مرکز آن محسوب میشود که اقلیم آب و هوایی حاکم بر آن دارای تابستانهای گرم و خشک و زمستانهای سرد است. شاید وقتی نام اراک را شنیده باشید آنچه در ذهن شما نقش بسته باشد یک شهر صنعتی محض است اما واقعیت امر اینگونه نیست و در کنار صنعت بخشهای خدمات و کشاورزی نیز از نقش قابل توجهی برخوردار هستند. محصولاتی چون گندم، جو، علوفه، سیبزمینی، انگور، هلو، سیب و گردو رایجترین محصولاتی هستند که در این استان عرضه میشود.
جاهای دیدنی
شهر اراک که در زمان قاجار تأسیس شد دارای آثار فراوانی از این دوره است و به مثابه سایر شهرهای کشور دارای آثار طبیعی و تاریخی متعددی است و از آنهای میتوان به رود فصلی قره کهریز که از میان شهر عبور میکند و به کویر میقان میریزد، کوه غاغان، سرخ کوه و سفید خانی در پیرامون شهر اراک اشاره کرد.
فرهنگ در شهر
آشنایی بافرهنگ هر سرزمین و شهری، به آثار تولید شده هنر دستان مردم را ببینید،به خوبی میتوان فرهنگ آن را شناخت شهری که دارای تاریخ و صنایعدستی متعدد و فرهنگ مختص به خود است. میتوان به منبتکاری، گیوهبافی، سنگتراشی، کتابت، سفالگری و قالیبافی اشاره کرد.
غذاهای محلی شهر اراک به خاطر سادگی و خوشرنگ بودن همیشه طرفداران زیادی داشته است. اگر میهمانخانههای گرم مردم اراک باشید حتماً با آبگوشت دوگوله دودار، ته تالی، آش بیبی سهشنبه، شفته اراکی، آش ترخینه و آبگوشت کشک آشنا خواهید شد که این به نوبه خود جزیی از هیجانات سفر شما به شهر مفاخر ایران خواهد بود. اگر تصمیم گرفتید که برای تهیه سوغاتی در شهر اراک اقدام کنید میتوانید به مجموعه بازار اراک بروید و از صنایعدستی در کنار خوراکی معروف اراک که فتیر است استفاده کنید. همچنین محصولات دیگری چون صابون محلی، گردو، انار و باسلوغ در صنایع تولیدی اراک به چشم میخورد که از کیفیت مناسبی برخوردار هستند.
اقتصاد
اراک یک شهر جوان اما کلان شهر در واقع این شهر در میان قطبهای اقتصادی کشور قرار دارد و صنعتی است. دارای بزرگترین کارخانه آلومینیومسازی، بزرگترین لوکوموتیو ساز خاورمیانه، بزرگترین تولیدکننده قطعات ماشینسازی خاورمیانه است که میتوان آن را بخشی از قلب تپنده اقتصاد کشور به شمار آورد
دیدنیهای شهر اراک
شهر زیرزمینی ذلف آباد
آتشکده برزوی راهگرد
مجموعه تاریخی بازار اراک
بنای تاریخی حمام چهارفصل
امامزاده حوا خاتون
منطقه گردشگری دره گردو در جنوب شهر اراک قرارگرفته است که از جاذبههای طبیعی این شهر محسوب میشود.
غار قلعه جوق
موقعیت توپولوژی اراک بهگونهای است که موجب توسعه سازندههای آهکی و دولومیتی شده است. تشکیل غارهای فراوانی است
غار سفید خانی
غار قلعه جوق
غار انجدان
غار آسیلی
در حاشیه سرچشمه های قره چای با مناطق سرسبز که به بهشت کوهنوردی و طبیعتگردی شهر شهرت دارد در کنار این چشمه، چشمههای دیگری مانند چشمه چپقلی، چشمه کیخسرو نیز وجود دارد
مفاخر شهر شهر اراک
به دلیل آنکه مهد رشد مفاخر مختلف درزمینهٔ اجتماعی، فرهنگی، عرفانی، سیاسی، فلسفی بوده است از جایگاه ویژهای در کشور برخوردار است. از چهرههای برجسته تأثیرگذار بر تاریخ ایران میتوان به میرزا محمدتقی خان امیرکبیر، علیاکبر خان فراهانی، دکتر محمدمهدی فولادوند، آقا نورالدین عراقی، آقا ضیاءالدین عراقی، آیتالله محمدعلی اراکی، میرزا ابوالقاسم فراهانی، حاجآقا محسن عراقی، کربلایی کاظم ساروقی، دکتر نیسانیان و دکتر محمد خزائلی اشاره کرد.
مدرسه علمیه سپهداری
بناهای تاریخی یکی از جاذبه های دیدنی هر شهر و دیارند که همواره طرفداران زیادی دارند. هر یک از این بناها متعلق به دوره ای از تاریخ هستند و به شکلی متفاوت برای امروزی ها جلوه نمایی می کنند. از جمله ی این بناها مدارسی هستند که در واقع مسجد هم می باشند و با تزئیناتی که دارند بازدیدکنندگان فراوانی را به تماشای خود دعوت می کنند. یکی از این بناها که در شهر اراک از استان مرکزی واقع شده مدرسه ی علمیه ی سپهداری است که بسیار جالب و دیدنی است.
مدرسه علمیه سپهداری در استان مرکزی، شهرستان اراک، چهار سوق مسگرها، کوچه ی شهید نباتی، در انتهایی ترین گذر (یعنی گذر ششم) بازار اراک واقع شده است. این مدرسه که امروزه با نام مدرسه ی امام خمینی (ره) شناخته می شود یکی از بناهای تاریخی و مذهبی به جا مانده از دوران حکومت قاجارها در ایران است که در سال 1228هجری قمری همزمان با ساخت بازار تاریخی و قدیمی اراک به دستور یوسف خان گرجی سپهدار اعظم و بانی شهر اراک ساخته شده است. از جمله امکانات موجود در اطراف این جاذبه ی تاریخی می توان به دسترسی آسان به وسایل نقلیه و وجود رستوران و بوفه در فاصله ای بسیار نزدیک از آن اشاره کرد.
شامل یک مسجد هم می باشد مجموعه ای بسیار زیبا در بافت قدیمی شهر اراک، در نزدیکی بازار قدیمی این شهر است که در زمان حکومت فتحعلی شاه قاجار همزمان با تاسیس شهر سلطان آباد (اراک امروزی) توسط یوسف خان سپهدار بنا شده و مرحوم آیت الله حاج آقا محسن عراقی در توسعه ی آن نقش بسیار مهمی داشته به طوری که املاک و مغازه هایی را وقف این مدرسه کرده است. این مسجد که از ابتدا به صورت حوزه ی علمیه بوده، مرکز مهمی برای تحصیل و تدریس مشاهیر و علمای بزرگ استان مرکزی به شمار می رفته است. در سال 1333هجری قمری آیت الله حائری یزدی این مدرسه را به یکی از حوزه های علمیه بزرگ کشور تبدیل کرد.
بانی این بنا حاکم عراق بوده و بر اساس کتیبه ی موجود در آن، در چوبی ورودی به دستور شخصی به نام آقا جمال الدین نصب شده است. شیوه ی معماری به کار رفته در ساخت گنبد، ایوان، حجره های اطراف بنا و کاشی کاری های آن، همگی از شیوه ی معماری بناهای ساخته شده در دوران صفویان الگو گرفته است. این مجموعه به صورت نگینی زیبا در مرکز شهر اراک می درخشد و همواره عده ی زیادی از گردشگران و مسافران را برای بازدید از خود فرا می خواند. ایوان ورودی و گنبد آجری و کلاهخودی زیبای این مدرسه و مسجد در هر نقطه از اراک قابل رؤیت است. ایوان ورودی حدود 12متر و گنبد مسجد حدود 18متر ارتفاع دارد. امام خمینی (ره) در این مدرسه تدریس می نموده و در حجره ی کنار ایوان ضلع شرقی اقامت داشته است. همچنین علمای بزرگوار دیگری مانند مرحوم آیت الله محمدرضا گلپایگانی و آیت الله اراکی در این مدرسه تدریس نموده اند.
ضلع جنوبی مدرسه شامل یک دالان (راهرو) باریک است که مانند یک راه ارتباطی بین مدرسه و چهار سوی بازار عمل می کند، علاوه بر این دالان ضلع جنوبی دارای ایوان، گنبدخانه و نیز دو نمازخانه در دو طرف آن است که برای اجرای مراسم مذهبی و خواندن نماز به کار می آید. فضای گنبدخانه مربعی شکل بوده و در چهار طرف آن در ارتفاع حدود 5 متری چهار گوشواره ساخته شده است. از آنجا که این گوشواره ها برای ساخت گنبد کافی نبوده، معمار بین گوشواره ها چهار درگاهی (طاق کمکی) در چهار ضلع ساخته است تا فضای مربعی گنبد خانه را به شکل دایره تبدیل کند. سطوح بیرونی کاسه ی گنبد، ساده و پوشش آن از کاهگل است. اما قسمتی از سطوح داخلی گنبد و دیواره های فضای مربعی شکل آن با کاشی های خشتی و معرق و با نقش و نگارهای گیاهی و هندسی و کتیبه هایی زیبا تزئین شده است. مدرسه ی تاریخی سپهداری که تمامی حوزویان آن را مادر حوزه ی علمیه ی قم می دانند، در حال حاضر با نام «حوزه علمیه ی امام خمینی» شناخته می شود.
آثار تاریخی و جاهای دیدنی اراک
اراک از بزرگترین شهرهای کشور و مرکز شهرستان اراک است. این شهر با برخورداری از صنایع مادر، دومین و به طور کلی یکی از چهار قطب صنعتی کشور محسوب می شود. اراک در میان شهرهای ایران شهر جوانی به شمار می رود، زیرا این شهر از دوران قاجار بنیان گذاشته شده و کمی بیش از دو قرن قدمت دارد.
اراک قدیم
قنات، آب انبار، حمام، سقاخانه، ارگ و بازار ساخته شد و با پیشرفت اقتصادی شهر و عبور راه آهن سراسری مهاجرت به آن افزایش یافت. در این شهر دیدنیهایی که قدمت آن ها به دوران قاجار برمی گردد.
بازار اراک
جز اولین بناهایی است که در اراک ساخته شد، مجموعه بازار شامل مسجد، مدرسه، سقاخانه، حمام و آب انبار که در حال حاضر تنها مسجد و سقاخانه باقی مانده اند. قدمت این بازار به دوره فتحعلی شاه قاجار و در طراحی آن این به نکته توجه شده بود که از هر سو به دروازه های اصلی شهر متصل شود.
حمام تاریخی چهار فصل
بنای حمام چهار فصل اراک را می توان یکی از زیباترین آثار معماری و کاشی کاری در دوره ی قاجار نامید. این بنا متعلق به دوران سلطنت احمد شاه است و نام چهار فصل برگرفته از تابلوهای کاشی کاری شده در چهار جهت حمام و در بخش سربینه ی مردانه است، این تابلوها چهار فصل سال را به تصویر کشیده اند. مساحت این حمام در حدود 1600 متر مربع است و شامل چهار بخش زنانه، مردانه، حمام ویژه ی اقلیت های دینی و حمام خصوصی می باشد. این حمام بزرگترین حمام ایران شناخته می شود و در حال حاضر بخشی از آن به موزه ای اختصاص یافته که اشیا بدست آمده از دوران پیش از اسلام و پس از اسلام در آن نگهداری می شود.
کلیسای مسروپ مقدس
در سال 1914 میلادی به کمک ارامنه ساخته و این مجموعه شامل مدرسه مخصوص ارامنه، تالار اجتماعات و منزل کشیش و اقامتگاه سرایدار است. پلان کلیسا بازیلیک مستطیل شکل و شرقی و غربی است. کلیسا دارای نورگیرهای متعددی در چهار جهت بناست، برج ناقوس کلیسا در جلوی ورودی غربی واقع شده و دو ورودی در قسمت های جنوبی و غربی دارد.
خانه حاج حسین خاکباز
این بنا در خیابان بهشتی اراک قراردارد، این بنای کوشکی در زمینی به مساحت 3 هزار متر مربع ساخته و با تزئینات دوره ی قاجار آراسته شده است. این بنای دو طبقه از دو ایوان شرقی و غربی و 11 اتاق، حمام خصوصی قدیمی و دو قنات به نام های قنات ده و قنات خان تشکیل شده است.
روستای تاریخی هزاوه
این روستای زیبا با قدمتی که به پنج هزار سال قبل می رسد، روستایی است زیبا و پلکانی که با بافت پیچیده و جالب خود نظر گردشگران را به خود جلب می کند، بافت هزاوه به خاطر کوهپایه ای بودن پلکانی شکل است و بیشتر خانه های این روستا از سنگ، گل و چوب ساخته شده اند. این روستا را زادگاه مردان تاریخ نیز نامیده اند، چرا که مردان بزرگی چون، امیرکبیر، قائم مقام فراهانی در آن به دنیا آمده اند.
منطقه حفاظت شده هفتاد قله
از زمان قدیم عنوان تفرجگاه و در دوران قاجار هم شکارگاه پادشاهان قاجاریه به شمار می رفت. حدود 62 کتیبه در کوه های هفتاد قله حک شده که قدمت آن ها به 400 سال می رسد. ترکیب کوه ها و دره های چشم نواز، مناظر و چشم اندازهای زیبا، چشمه، آبشخور و آب و هوای مناسب، این منطقه را به یکی زیستگاهی با ارزش برای جانوران و گیاهان تبدیل کرده است. دره یچکاب و دره سیبک در این منطقه، زیستگاه های مناسبی برای حیات وحش هستند و چشمه و پوشش گیاهی دره چکاب آن را به دیدنی ترین نواحی این منطقه تبدیل کرده است.
روستای انجدان
روستای بی نظیربا طبیعت زیبا، غارهای عجیب و قدمت تاریخی آن، باعث شهرتش شده است. قدمت این روستا به هزار سال پیش برمی گردد و در حمله ی مغول دچار آسیب های فراوانی شده است. در این روستا قلعه ها و کاروانسراهای زیادی ساخته شده بود، که در حال حاضر بیشتر آن ها از بین رفته اند. بعد از قرن 9 هجری قمری این روستا خواستگاه ادیبان زیادی همچون شاه طاهر دکنی و ملا داعی انجدانی بوده است. وجود چشمه های فراوان در اطراف و داخل این روستا، طبیعت آن را بسیار با طراوت و شاداب کرده است،
تالاب میقان
تالابی زیبا در استان مرکزی و قسمت شمال شرق اراک قرار دارد. تالاب ها اکوسیستم های بی همتایی هستند که ویژگی منحصر به فردی دارند. به دلیل شرایط زیست محیطی خاصی که دارند شرایط دخل و تصرف انسان ها در آنها بسیار محدود است. همین امر سبب به وجود آمدن جلوه های بی نظیر از طبیعت شده است. دو واقع تالاب ها نه تنها سرای تعداد زیادی از پرندگان منحصر به فرد مهاجر هستند
علاوه بر بارش های جوی، آب رودخانه های فراهان، شهراب و قره کهریز و رودخانه های فصلی این تالاب را تغذیه می کند. سه جزیره نیز در این تالاب وجود دارد.تالاب میقان، تنها تالابی است که در فصل پاییز دارای آب است و سبب کوچ پرندگان مهاجر به این تالاب شده وسالیانه با سرد شدن هوا چیزی نزدیک به شش هزار قطعه از انواع گوناگون پرندگان مهاجر به این تالاب سفر می کنند.پرندگانی مانند مرغابی ها، آنغوت، درناهای خاکستری، اردک سر سفید، عقاب صحرایی، هوبره، عقاب خالدار بزرگ، دم سیاه، سنقر سفید و ...مهمانان این تالاب هستند. اما از میان این پرندگان، درناها جایگاه ویژه ای دارند. بیشترین تعداد پرندگان در این اکوسیستم متعلق به درناهاست.
این پرندگان خوشرنگ از سمت سیبری به سمت آفریقا حرکت می کند و از آنجایی که این تالاب در مسیر کوچ این پرنده قرار دارد، زمستان را در تالاب میقان سپری می کند.
انواع زیستگاه ها تالاب شامل زیستگاه های آبی، کنار آبی، بیابانی و درختچه ای است. درختچه های با ارزش قره داغ و آتریپلکس که در اطراف این تالاب وجود دارند بهترین مکان برای زندگی گونه های با اهمیتی همچون جرد ایرانی، روباه، شغال و زرده بر هستند.
پساب فاضلاب تصفیه خانه وارد آب تالاب می شود و این پساب منجر به رشد نیزارهایی در بخش های از آن شده است که این نیزارها به عنوان زیستگاه های اصلی پرندگان مهاجر استفاده می شوند. این پرندگان برای حفاظت جان خود از دست سایر حیوانات در پشت این نیزارها آشیانه سازی، استتار و تولید مثل می کنند.
آموزش تصویری حرکات بدنسازی
مشاهده
وبلاگ سرگرمی و دانستنی ها
مطلب مرتبط
جاذبه های آسیا: زیباترین و ارزانترین مناطق گردشگری 
مطلب مرتبط
معرفی بهترین مقاصد سفر 2026- مقرون به صرفه، ایمن و پر طرفدار 
