جاذبه های تاریخی زیادی را در دزفول و اطراف آن پیدا کنید. این بدان معنی است که این شهر از زمان باستان تاکنون شاهد تحولات تاریخی زیادی بوده است. به گفته مورخان ، تاریخ دزفول به چند هزار سال بر می گردد. براساس یافته های کاوشگرانی همچون والتر هینز ، متخصص آلمانی تاریخ ایران ،آوان،پایتخت اولین امپراتوری بزرگ در کشور ایلام ، در زمان فعلی دزفول قرار داشت. تپه های باستانی چگامیش که قدمت آن به 4000 سال قبل از میلاد باز می گردد ، بیانگر وقایع دوران باستان از هزاره 7 قبل از میلاد تا زمان شکوفایی تمدن شوش است.
اعراب ایران را فتح کردند و در زمان سلطنت خلیفه دوم مسلمانان وارد خوزستان شدند. نیروهای آنها اهواز و شوشتر را به تصرف خود درآوردند. تقریباً به مدت دو قرن ، همه حاکمان عرب بر دزفول مسلط شدند و استان خوزستان را به طور کامل تصرف کردند. در اواسط قرن هفتم ، یعقوب لیث صفری اولین دولت مستقل و نهضت ناسیونالیستی مستقل ایران را در برابر مهاجمان عرب تأسیس کرد. وی خوزستان را به کانون مدافعان آزادی ایران تبدیل کرد. مرگ غیر منتظره ای او را از خاتمه دادن به اشغال و کنترل اعراب بر ایران باز داشت.
در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار ، شوشتر و دزفول تحت فرمانروایان کرمانشاه قرار داشتند. در زمان جنگ ایران و عراق ، دزفول یکی از شهرهایی بود که صدام حسین بیش از 160 بار با موشک برخورد کرد. حمله عراق به ایران در طول جنگ هشت ساله باعث کشته شدن حدود 2600 نفر از مردم دزفول شد. پس از جنگ ، به دلیل مقاومت مردم دزفول ، این شهر به عنوان یک شهر نمونه شناخته شد که در برابر شرایط سخت جنگ مقاومت می کند.
بافت تاریخی دزفول، موزه آجری ایران
در میان جاهای دیدنی دزفول، بناهای تاریخی آجری بسیاری خواهید دید که شناسنامه این شهر هستند. بافت تاریخی دزفول پر از گذرگاههای سرپوشیده یا همان «ساباط» و بناهای قدیمی است که از ردیفهای متوالی آجر ساخته شدهاند. به دلیل وجود این سازههای آجری در تمام بافت قدیمی شهر، از دزفول با عنوان «موزه آجری ایران» یاد میشود. بافت قدیمی دزفول قدمتی 5 هزارساله دارد و از 28 محله تشکیل شده است. وسعت بخش تاریخی دزفول مساحتی بیش از 200 هکتار دارد و خانهها، حمام، مسجد، گذرگاهها و دیگر سازههای آن بهوسیله تراشهای آجر و چیدمان خاص آنها مزین شدهاند.
دزفول را به شهر آجر هم میشناسند و کپوبافی این منطقه اقتباسی است از آجرکاریهای شهر دزفول در وسط کوهپایه زاگرس ، شهری به نام دزفول وجود دارد که دارای چندین جاذبه گردشگری است. پیشینه تاریخی این شهر به دوره ساسانیان بر می گردد. با این حال ، قبل از سلسله ساسانیان ، این شهر همچنین یک شهر پرجمعیت و بخشی از قلمرو امپراتوری های ایلام و هخامنشیان بود.
فرهنگ مردم دزفول تلفیقی از فرهنگهای باستانی مناطق خوزستان است. از 5000 سال پیش در مناطق اطراف این شهر سکونتگاه های انسانی وجود داشته است. بنابراین ، شما باید از جاذبه های تاریخی زیادی در داخل و اطراف دزفول انتظار داشته باشید.
شهری کهن از سپیدهدم تاریخ است که طبق کاوشهای باستانشناسان یکی از شهرهای تاریخی و مهم خوزستان محسوب میشود و به لطف پیشینه ارزشمند و آثار متعدد فرهنگی، هرساله محل بازدید تعداد زیادی گردشگر از سراسر ایران است. یکی از مکانهای تاریخی ارزشمند و مهم دزفول، آرامگاه یعقوب لیث صفاری است، قهرمان ملی و نخستین احیاگر هویت ایرانی و زبان فارسی،یکی از پادشاهان قدرتمند ایرانی و اولین کسی بود که زبان فارسی را دو قرن بعد از ورود اسلام به ایران، زبان رسمی کشور اعلام کرد. یعقوب، پسر لیث بود که بخشهایی بسیار از افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان را فتح کرد.
به دلیل قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی خاص که از یک طرف به کوه های زاگرس و از طرف دیگر به جلگه خوزستان ختم می شود و همچنین عبور رودخانه خروشان دز از وسط آن، دارای طبیعتی کم نظیر و بسیار بکر در بین دیگر مناطق کشور می باشد. در سفر به دزفول می توانید همزمان شاهد آبشارهای بی نظیر، دره های زیبا، رودخانه ای خروشان و دشت ها و باغات میوه باشید.
دریاچه شاهیون ، جنگل دز ، کارخانه آب ، آبشارهای شیوی ، مسجد دزفول ، مجموعه فرهنگی سینمایی دزفول ، موزه مردم شناسی (حمام کارناسیون) ، پل قدیمی (ساسانی) ، دهکده لیز و آرامگاه شاه رکن الدین.
در همین حال ، ابزارهای چوبی دستباف مانند قلیان ، شمعدان ، چوب لباسی ، نمک شاکر و غیره از جمله صنایع دستی دزفول به شمار می روند.
دزفول شهری در جنوب غربی ایران است که در امتداد رودخانه دز و در دشت های استان خوزستان واقع شده است. این شهر از شمال به استان لرستان ، از شرق به شهر مسجدسلیمان و استان چهارمحال بختیاری ، از شمال غربی به شهر اندیمشک ، از جنوب به شهر شوشتر و از غرب به شهر شوش محدود شده است.
دزفول در ارتفاع 143 متری از سطح دریا واقع شده است. این شهر یکی از شهرهای شمالی استان خوزستان است. این شهر 300 کیلومتر با دریا فاصله دارد و میانگین آن سالانه 26 درجه سانتیگراد و میانگین بارندگی سالانه 400 میلی متر است. دزفول نیز مانند بیشتر شهرهای خوزستان دارای هوای گرم و شرجی و زمستان مدیترانه ای است. بهترین فصل برای سفر به این شهر بهار ، پاییز و زمستان است.
محصولاتی که شهرت خوبی برای این شهر کسب کرده اند مرکبات به ویژه پرتقال هستند. همچنین کشت و تولید گل های گلاب و غده در این شهر کاملاً مشهور است. مردم محلی بیشتر این محصولات را به کشورهای دیگر صادر می کنند. کشاورزان بیشتر محصولات خود را با استفاده از یک سبک مدرن کشاورزی تولید می کنند. محصولات آنها گندم ، جو ، برنج ، دانه روغنی ، چغندر ، مرکبات ، غذاهای دریایی و گیاهان زینتی است. همچنین دامها ، طیور و آبزیان را پرورش داده و پرورش می دهند.
جاذبه های گردشگری دزفول
دریاچه شاهیون ، جنگل دز ، کارخانه آب ، آبشارهای شیوی ، مسجد دزفول ، مجموعه فرهنگی سینمایی دزفول ، موزه مردم شناسی (حمام کارناسیون) ، پل قدیمی (ساسانی) ، دهکده لیز و آرامگاه شاه رکن الدین.در همین حال ، ابزارهای چوبی دستباف مانند قلیان ، شمعدان ، چوب لباسی ، نمک شاکر و غیره از جمله صنایع دستی دزفول به شمار می روند.
جغرافیا دزفول
دزفول شهری در جنوب غربی ایران است که در امتداد رودخانه دز و در دشت های استان خوزستان واقع شده است. این شهر از شمال به استان لرستان ، از شرق به شهر مسجدسلیمان و استان چهارمحال بختیاری ، از شمال غربی به شهر اندیمشک ، از جنوب به شهر شوشتر و از غرب به شهر شوش محدود شده است.
دزفول در ارتفاع 143 متری از سطح دریا واقع شده است. این شهر یکی از شهرهای شمالی استان خوزستان است. این شهر 300 کیلومتر با دریا فاصله دارد و میانگین آن سالانه 26 درجه سانتیگراد و میانگین بارندگی سالانه 400 میلی متر است. دزفول نیز مانند بیشتر شهرهای خوزستان دارای هوای گرم و شرجی و زمستان مدیترانه ای است. بهترین فصل برای سفر به این شهر بهار ، پاییز و زمستان است. محصولاتی که شهرت خوبی برای این شهر کسب کرده اند مرکبات به ویژه پرتقال هستند. همچنین کشت و تولید گل های گلاب و غده در این شهر کاملاً مشهور است.
کلیچه
هر شهری در ایران، نان و کلوچه و شیرینی خاص خود را دارد و برای همین، ایران زمین را باید جشنواره اقوام و فرهنگ ها و سبک زندگی جذاب رنگارنگ دانست که خوزستان یکی ازآنهاست. کلیچه اگر چه سوغات خوشمزه خوزستانی ها به شمار می رود اما به سختی پیدا میشود. کلیچه نوعی کلوچه است که در خمیرش ماست و زیره به کار میرود، لایهی میانی آن از خرما تهیه میشود و روی آن با زرده تخم مرغ و کنجد، تزیین میشود. در سال های اخیر، استقبال فراوان مسافران و گردشگران به ویژه در ایام نوروز، باعث رونق و توسعه مراکز تولید و عرضهی کلیچه در شهرهای استان شده است.از جمله سوغات دیگر شهرستان دزفول میتوان به انواع کلوچهی خرمایی، کلوچهی شکری، کلوچه نمکی، لوزی شکری، نان شیر، معجون کنجد، ارده، شیره (سیلون)، نان کنجدی، قرص نعناع اشاره کرد. شربت شیورون (خاک شیر)، شربت بیدمشک تخم شربتی
غذا های سنتی دزفول ، حلوا سیلونی ، اُلوبیَ(سوپ لوبیا) ، توله ، آش ارده ، اُباقِلَ ، آش ماش، تخمر آردی ،اشکنه ،آش درشته ،حمیس بازنجون ، بنگون و لوبیه سبز ، کوکوی آبگوشتی ، حمیسه توله ،اوپیوزی،او پیازی ،یتیمچه، دندونی ،نون چربی سنتی ،سیلون تخمر، شله ارده ، آش شوت باقله سوز،
شیرینی های سنتی دزفول - گل قندی ، عسلیه ،حلول قپیت ،کلوچه، به تنوری ،شیربرنج،
مردم محلی بیشتر این محصولات را به کشورهای دیگر صادر می کنند. کشاورزان بیشتر محصولات خود را با استفاده از یک سبک مدرن کشاورزی تولید می کنند. محصولات آنها گندم ، جو ، برنج ، دانه روغنی ، چغندر ، مرکبات ، غذاهای دریایی و گیاهان زینتی است. همچنین دامها ، طیور و آبزیان را پرورش داده و پرورش می دهند.
خوراکی های سوغات دزفول دارای تنوع فراوانی هستند، اما به طور مختصر از بین آن ها می توان به انواع کلوچه های خرمایی، کلوچه شکری، کلوچه نمکی، لوزی شکری، نان شیر، معجون کنجد، ارده، شیره (سیلون)، نان کنجدی، قرص نعناع و … اشاره کرد. شاید باورش برایتان دشوار باشد که دزفول در تولیدات مرکبات هم شهرت جهانی دارد. پرتقال و نارنج دزفول، زبان زد خاص و عام است.
شاید تا الآن تصور می کردید که کلوچه فقط سوغات خطه شمالی کشور است. ولی بدانید که بسیاری از گردشگرانی که به شهر دزفول سفر می کنند، سراغ کلوچه های خوشمزه و تازه مخلی دزفول را در بازار قدیم این شهر می گیرند. البته طعم این کلوچه ها، با کلوچه های شمال کشور زمین تا آسمان متفاوت است. چراکه در پخت آن از موادی مثل زیره سبز هم استفاه می شود.
کلوچه سنتی
شهر دزفول یکی از شهرهای قدیمی و اصیل ایرانیست و فرهنگ غنی و متنوعی دارد. کلوچه های سنتی دزفول یکی از نمودهای فرهنگ محلی این شهر هستن که در جای جای مراسمات و فرهنگ این شهر حضور دارد. به خاطر طعم خوشمزه و سنتی بودن آنها، استقبال خوبی از طرف مردم شهر و میهمانان و گردشگران شده و تولید این کلوچه در سطح شهر گسترش یافته است .
کلوچه های دزفول به دو دسته ی خرمایی و شکری تقسیم بندی شده و به اشکال مختلف پخته می شوند. در پخت این کلوچه ها از آرد، روغن ، خرما ، زیره سبز ، خمیر مایه،شکر، شیر استفاده می شود. یکی از سوغاتیهای خوشمزه دزفول است که نوعی کلوچه محلی است و زنان محلی آنها را میپزند.
حلوا ارده
از دیگر سوغاتیهای خوراکی دزفول میتوانیم به حلوا قبیت (حلوایی سفیدرنگ و شیرین که از شیره و شکر تهیه میشود)، حلوا گردو، حلواشکری و لوز کنجدی نام برد. سیلان نوعی شیره خرما است که در دزفول عملآورده میشود و بسیار لذیذ و مقوی است. شاید برای بسیاری از شما عجیب باشد که دزفول مرکبات بسیار مرغوبی دارد و به قطب کشاورزی خوزستان مشهور است.
آش ماسوآ
یکی از آشهای سنتی استان لرستان است. این آش در شهرهای بروجرد استان لرستان و شهر دزفول استان خوزستان طرفداران زیادی دارد و طرز تهیه در این دو شهر نیز بسیار نزدیک به هم است.معمولا در اواخر زمستون واوایل بهار که ماست میش به وفور در بازار دیده میشود تهیه میگردد.
قلیه
یکی از غذاهای بسیار سنتی و اصیل دزفول است.در قدیم پخت این غذا به عهده تنور بود وبا گذشت زمان چراغ سه فیتیله نفتی جایگزین تنور شد.
لُکونه
ازغذاهای بسیار قدیمی دزفولی است که نه تنها طرز تهیه اش بلکه نامش نیز دارد به فراموشی سپرده می شود. غذایی بسیار خوشمزه و مقوی و سالم.تهیه کنید و از خوردن آن لذت ببرید.
حمیس باقلا
باقلا در فرهنگ غذایی مردم شهردزفول دارد.باقلا در هر فصلی از سال به یک نوع و شکل مهمان سفره هایمان میشود.در فصل بهار باقلای سبز پخته با ماست میش و سبزی پلو با باقلای تازه و در فصل تابستان بورانی باقلا و در زمستان های سرد سیر باقلای گرم و خوشمزه است
حمیس توله
توله گیاهی خود رو است که ریشه های آن آبدار، ساقه آن استوانه ای شکل و برگهای آن بزرگ و دارای دمبرگ است. خواص دارویی آن ، پنیرک حاوی موسیلاژ (لعاب نباتی) و ویتامین های A-B-C از برگ و گل این گیاه استفاده می شود، ضد سرفه و مرهم سینه است،
آش ارده
فرهنگی دارد برای خودش، گذشته از بارش باران، گردهم آمدن اعضای خانواده هم برای صرف این غذای لذیذ لازم است
صنایع دستی شهر دزفول
بازار قدیمی دزفول از جاذبه های دیدنی این شهر است که فضایی رنگارنگ و پرشور و انرژی دارد. بنای این بازار یکی از پرقدمتترین سازههای تاریخی دزفول است که در محله قلعه واقع شده است.
این بازار که با نام بازار کهنه دزفول نیز شناخته میشود، مرکز اصلی تجارت در شهر بوده و از چهار راسته اصلی و موازی تشکیل شده است. اصناف مختلفی همچون آهنگران، بزازان، خراطان، زرگران، و خرده فروشان در این چهار راسته فعال هستند.
این بازار با معماری خاص خود و نوع مشاغل فعال در آن، هنوز حالوهوای تجارتهای قدیم را حفظ کرده است. وجود کاروانسرا در این بازار، حس حضور در بازارهای قدیمی را تقویت میکند و به همین دلیل است که رفتن به بازار قدیمی دزفول چیزی بیش از یک خریدگردی است و میتوان آن را نوعی ماجراجویی در دیدنیهای دزفول دانست.
صنایع دستی زیبای دزفول همچون گلیم، سجاده، زیراندازهای نمدی، سبدهای حصیری مزین به کامواهای رنگی از سوغاتی هستند که میتوانید از این شهر تاریخی به یادگار ببرید. همچنین بهوسیله هنر خراطی، اشیای چوبی زیبایی در این شهر ساخته میشود؛ شمعدان و قلیان چوبی نمونهای از صنایع دستی حاصل از خراطی هستند.
خراطی
تنها موزه خراطی در ایران هم در خانه تاریخی تیزروی دزفول واقع شده و تعداد بسیاری از آثار هنری خراطی در آن به نمایش گذاشته شده است. اگر میخواهید آثار خراطی دزفول را تهیه کنید میتوانید به بازار قدیمی شهر سر بزنید. مرکز محصولات خراطی در دزفول قدمت زیادی دارد و شهرت جهانی پیدا کرده است. تولیدکنندگان محصولات خراطی در دزفول، از سازمان جهانی یونسکو مهر اصالت دریافت کردهاند.
در صنعت خراطی از چوبی با نام «جغ» تهیه میشود. ازجمله آثار تولیدشده در صنعت خراطی گلدان، ظروف هنری، میز و صندلی هنر ساخت اشیاء از چوب است و قدمتش به هزاران سال پیش بازمیگردد. درخت جغ یا شیشم که چوب انعطافپذیری دارد و در صنعت خراطی از آن بسیار استفاده میشود، بهطور طبیعی در دزفول میروید و شاید همین باعث شده است که خراطی در دزفول رواج داشته و یکی از مهمترین صنایع دستی دزفول باشد. برخی از آثار خراطی هنرمندان دزفول به ثبت جهانی رسیده است، برای مثال استاد عبدالرحیم فروتن یکی از هنرمندانی است که آثارش از طرف سازمان جهانی یونسکو ثبت شده است.
قلم نی
از مهم ترین و مرغوب ترین صنایعدستی دزفول، قلم نی است. بسیاری از خوش نویسان مطرح از قلم نیهای دزفول استفاده میکنند. قلم دزفول تنها قلمی است که چوب آن رنگدانههای زیبایی دارد. قلم نی دزفول تنها قلمی که با جذب رنگ استحکام خودش را از دست نمیدهد. قدمت ساخت قلم نی به هزاران سال پیش میرسد. دلیل کیفیت و خاص بودن قلم نیهای دزفول شرایط برداشت و رشد محصول است، مرغوبترین نوع قلم نی است. درباره تاریخچه قلم نی در دزفول تحقیقی انجام نشده و منبع دقیقی وجود ندارد که نشان بدهد گیاه نی از کی در این منطقه رشد میکرده و قدمت قلمنیسازی در این منطقه چند سال است، اما براساس برخی نوشتههای تاریخی، درباره قدمت قلمهای دزفولی گمانهزنیهایی وجود دارد و عمر این هنر را 500 تا هزار سال تخمین میزنند. قدمت تاریخی قلمهای دزفولی که کیفیت فوقالعاده این قلمهاست. قلمهای دزفولی اغلب رنگی تیره دارند و بسیار محکم هستند، استحکام قلمهای دزفولی انقدر بالاست که گفته میشود برخی استادان خطنویسی حدود 40 سال از یک قلم استفاده کردهاند.
کپوبافی
یکی از زیباترین صنایعدستی دزفول، که امروزه طرفداران زیادی هم دارد، کپو بافی است. کپو بافی از پیچیدن ساقههای تازه و جوان نخل، دورتادور ساقههای کرتک شکل میگیرد. کپوبافان پس از ساخت ظرفها و وسایل آنها را با کامواهای رنگین تزئین میکنند. از مهمترین مناطق کپوبافی منطقه خوزستان، منطقه شهیون دزفول است.
کپو به اشکال مختلفی ازجمله کاسه، سبدهای دربدار و بدون درب به بازار عرضه میشود. از مهمترین صنایع دستی دزفول است که به نقاط مختلف ایران صادر میشود. حدود 500 سال است که کپوبافی در دزفول رایج است. بهترین کپوها را میتوانید از روستاهای دهستان شهیون تهیه کنید.برگهای درخت نخل مواد اولیهای است که برای تهیه کپو به آن نیاز است. برای بافتن کپو این برگها را میچینند و در سایه خشک میکنند.
بعد مقدار مورد نیاز از این برگهای خشکشده را در آب خیس میکنند تا شکنندگیاش از بین بروند و بشود آنها را بافت. برای نگهداری اشیای مختلف، از جواهرات گرفته تا خشکبار و نان، استفاده میشود. اگر میخواهید محصولات کپوبافی را بهعنوان سوغات به شهرتان ببرید، میتوانید علاوهبر روستاهای شهیون، کپوهای دزفولی را از بازار قدیم دزفول تهیه کنید.از رشته هاى بومى و خاص خوزستان محصولى به نام “کپو” مى باشد که با پیچش ساقه هاى مرکزى و جوان نخل به دور ساقه هاى کرتک شکل مى گیرد. و با نقش اندازى کامواهاى الوان زیبایى آن چندین برابر مى گردد.
مرکز بافت کپو دهستان شهیون واقع در شهرستان دزفول بوده و معمولاً به شکل سبدهاى در دار و بدون در به صورت سینى در اندازه هاى مختلف به طور رنگى و ساده بافته مى شود.کپو در گویش محلی دزفولی، به ظرف حصیری کروی سر دار که از برگ خرما و کرتک بافته میشود، اطلاق میگردد ، از نظر کیفیت و اصالت کپو های تولید دزفول رتبه اول را در کشور داراست و تولیدات آن به شهرهای مختلف کشور فرستاده می شود.همچنین در بازار قدیم دزفول می توان تولیدات کپو در طرح های مختلف مشاهده و تهیه نمود.
گیوه دوزی
خوزستان آبوهوایی گرم دارد، پوشش مردمانش باید طوری باشد که بتوانند گرمی هوا را تحمل کنند. گیوهبافی هم در پی تأمین همین نیاز در دزفول رایج شده است.
گیوههای نخی به خاطر امکان عبور هوا و رویه نرمی که دارند از قدیم در خوزستان طرفدار داشته و جزو صنایع دستی دزفول و بهبهان به حساب میآمدند.
کول خرسون
کول خرسون از شگفت انگیز ترین جاذبه های گردشگری دزفول است. این دره در 25 کیلومتری شهرستان دزفول و در جاده این شهر به سمت شهیون نرسیده به بیشه بزان قرار دارد. در فصل گرم تابستان درون این دره می توانید دمای زیر 20 درجه سانتیگراد را تجربه کنید.
سفر به منطقه کول خرسون بدون راهنما بسیار مشکل و خطرناک است. پس حتما از یک راهنمای محلی بخواهید که شما را به این منطقه ببرد و غذا و آب کافی هم به همراه داشته باشید. همچنین در مناطقی از این دره سطح آب بالا و شدت آن بسیار شدید است، طبیعیت زیبای کول خرسان یا اشکفت زرده که در کیلومتر 28 جاده ی شهیون ، سمت چپ جاده مجاور در روستای بیشه بزان دارای آب دائمی، آبشار آبچکان، بیشه زار و انواع روییدنی های خاص منطقه از جمله مناطق دیدنی شمال دزفول است.
دسترسی به کول خرسان یا همان اشکفت زرده از دو مسیر بیشه بزان و از مسیر قلعه شاداب قابل دسترس است.کول خرسان مجموعهای از دره های عمیق با ارتفاع حدود 500 متر تا 600 متر بوده که دره های های قلعه شاداب به آن منتهی و برخی از این درها به رودخانه دز راه پیدا نموده و در برخی از این دره های عمیق نهرهای آب جاری و مملو از نیزارها و علفزارها همراه با تک درخت ها و درختچه ها می باشد.
دامنه شرقی کوه قلعه ی شاداب، مملو از درختان بادام و کنار بوده که محل مذکور را کنارستان گویند. همچنین انارستان از زیستگاههای مهم پرندهتیهو در منطقه می باشد که به کل خراسان راه مییابد.
دیونی و پیربانگو
از دزفول به سمت شمال آن شهر و مناطق کوهستانی بروید زیباییهای آن سرزمین بیشتر می شود در کیلومتر 47جاده شیهون دزفول منطقه زیبای دیونی قرار دارد که با رودخانه دائمی درختان فراوان و بیشه زار های متعدد به محلی برای تجمع طبیعت گردان تبدیل شده است. منطقه پیر بانگو هم 4 کیلومتری آن سوتر با درختان انبوه و چشمه آب دائمی و منظره های زیبا طبیعت بکر را فراهم آورده است.این منطقه یکی از بهترین دیدنی های دزفول به شمار می آید.
آبشار شوی
بزرگترین آبشار چشمه ای خاورمیانه و یکی از زیباترین آبشارهای ایران است. این آبشار در میان کوه های زاگرس و در دهستانی به نام شوی از توابع شهرستان دزفول واقع شده است. این آبشار حیرت انگیز در تاریخ 29 دی ماه سال 93 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.روستا و آبشار شوی در شمال غرب دزفول از جمله بلندترین آبشارهای ایران محسوب می شود.
دسترسی به آن از دو مسیره تله زنگ در شمال اندیمشک و سردشت در دزفول امکان پذیر است. این آبشار از بزرگترین و زیباترین آبشارهای منطقه بختیاری است که در دهستان شوی بخشی شیهون در شمال شهرستان دزفول قرار دارد و از جاذبه های گردشگری منطقه بختیاری محسوب می شود. منطقه شوی زیستگاه پازن پلنگ خرس و سمندر بوده و پوشیده از درختان بلوط می باشد.
از عمده دلایل بکر بودن منطقه شوی سختی مسیر و نبود جاده اتومبیل رو در این منطقه است. برای رسیدن به آبشار شوی می بایست از راه آهن وزن دره کوهستانی منطقه بختیاری استفاده کرد که در هر صورت مسافت نسبتاً زیادی پیاده پیموده می شود.این آبشار زیبا را هم میتوان یکی از بهترین دیدنی های دزفول نام برد.
آبشار شوی که در نزدیکی کوه سالن و فاصله 90 کیلومتری از مرکز شهرستان دزفول قرار دارد، در فصل بهار به خصوص فروردین ماه، از طبیعتی سرسبز و بسیار زیبا برخوردار است. ارتفاع این آبشار 100 متر و عرض آن 40 متر است. آب این آبشار پس از عبور از دره ها و کوها، به رودخانه دز و در نهایت به دریاچه سد دز می ریزد.
در وسط کوهپایه زاگرس ، شهری به نام دزفول وجود دارد که دارای چندین جاذبه گردشگری است. پیشینه تاریخی این شهر به دوره ساسانیان بر می گردد. با این حال ، قبل از سلسله ساسانیان ، این شهر همچنین یک شهر پرجمعیت و بخشی از قلمرو امپراتوری های ایلام و هخامنشیان بود.
فرهنگ مردم دزفول تلفیقی از فرهنگهای باستانی مناطق خوزستان است. از 5000 سال پیش در مناطق اطراف این شهر سکونتگاه های انسانی وجود داشته است. بنابراین ، شما باید از جاذبه های تاریخی زیادی در داخل و اطراف دزفول انتظار داشته باشید.
دره توبیرون دزفول
یکی دیگر از جاذبه های گردشگری دزفول است که دارای طبیعتی بسیار بکر و شگفت انگیز می باشد. این دره در بخش سردشت در شمال دزفول و قبل از رسیدن به تنگه سرا قرار گرفته است. ارتفاع دیوارهای ترسناک این دره در برخی نقاط به بیش از صد متر هم می رسد. درون این دره شگفت انگیز که حاصل هزاران سال فرسایش آبی است، انبوهی از درختان انجیر وحشی، آبشار ها، آبچکان ها و دیگر گیاهان خودرو می باشد که زیبای آن را دو چندان کرده اند.
دره توبیرون در مسیری به طول 35 تا 40 کیلومتر در شمال دزفول واقع است که دیواره های رفیع آن با ارتفاع 200 تا 250 متر و انبوه درختان انگور، انجیر وحشی، برگ های شاوشان ، آبشارها و آبچکان ها جلوه بسیار زیبایی به این دره ها داده است که چشم هر بیننده ای را محو تماشای خود میسازد. این دره حاصل هزاران سال فرسایش آبی حاصل از بارندگی های فصلی در حوزه های بالاتر و سرازیر شدن تند آب ها در کوه و تپه می باشد. به نحوی که در فصول خشک عمق زیاد دارد و ،مانند یک زهکش عمل کرده و آب سفرههای زیرزمینی را جمع کرده و آب در کف دره جاری میشود، به طوری که در بعضی قسمت ها از دیواره و کف دره اب زلال تراوش میکند.
((تٌو)) در لهجه دزفولی به معنی تب گرما و تو بیرون به معنای مکانی که گرما را از تن می زداید ، گفته می شود که در قدیم برای کاهش درد بیماری ها از این محل استفاده میشده است. البته تو بیرون به معنای بی مانند هم هست و حتی مناطقی از این دره زیبا، شکارگاه خوبی برای صیادان نیز بوده است .برای عزیمت به این دره زیبا باید از مسیر جاده سردشت بروید و حدود 24 کیلومتر طی کنید. نرسیده به گردنه تنگ سرا سمت چپ به جاده فرعی بروید و حدود 6 کیلومتر جاده شنی را طی کنید.
لیوس روستای سنگی
اما لیوس از جمله روستاهای گردشگری، بخش سردشت دزفول است. که سابقه آن به بیش از 700 سال برمیگردد معماری ابنیه این روستا کاملا بومی و سازگار با محیط است. درخت چنار و چشمه روستا و بقایای آسیاب های آبی و مناظر کوه لنگر، از دیدنی های روستا محسوب می شود. روستای لیوس در 82 کیلو متری جاده شهیون دزفول، دامنه ی کوه لنگر قرار دارد.
روستای پامنار،رنگین کمان
از جمله روستاهای شاخص گردشگری شمال دزفول در بخش شهیون پامنار نام دارد. پامنار یکی از زیباترین دیدنی های دزفول است که در 42 کیلومتری شمال دزفول واقع شده است و در کنار دریاچه سد دز واقع است. مخارج زندگی مردم این روستا از راه تولید لبنیات و محصولات کشاورزی، دامداری، ماهیگیری، قایقرانی و نیز تولید و فروش صنایع دستی از جمله کپو بافی تامین می شود.
رودخانه دز یکی از پر آب ترین رودخانه های کشور است که از میان شهر زیبای دزفول عبور می کند و به زیبایی ای شهر می افزاید. این رودخانه به دلیل بستر سنگی اش، همیشه دارای آبی زلال و تمیز می باشد. اختلاف دمای آب با محیط بیرون درگرمای تابستان که گاهی اوقات به 35 درجه سانتی گراد هم می رسد، باعث شده است که از قدیم الایام مردم در فصل گرما به خنکای آب این رودخانه پناه ببرند. در حال حاضر در طول مسیر رودخانه تفریگاه ها و تفرجگاه هایی ساخته شده است که از آن ها می توان به چال کندی، پارک دولت، علی کله، پارکهای ساحلی نام برد.
آسیاب و سازه های باستانی آبی
مردم باستان این مجموعه از سازه های آبی از جمله سدهای آبی و آبگیرها را ساخته بودند. دلیل احداث چنین سازه هایی در بستر رودخانه به دلیل جاری شدن دائم رودخانه دز و شکل گیری همزمان شهرک دوره ساسانیان در این شهر است. بنابراین ، ساخت این یادگارها به دوره ساسانیان برمی گردد.
آجری زیبا و طاق نما نمازخانه مسجد جامع
این بنا یک سازه اولیه پس از اسلام است که در قرن هشتم میلادی ساخته شده است. در ساخت و ساز ، معماران از الهامات خود از اصول معماری کاخ ایوان کرخه استفاده کردند.
شکل گیری فعلی مسجد جمعه دزفول با چهار ایوان به اواسط دوره صفویه باز می گردد. با این وجود ، در دوره قاجار بود که معماران ایرانی بیشتر دکوراسیون ها را ایجاد کردند که امروزه می توان از آن دیدن کرد.
موزه مردم شناسی (حمام کرناسیان)
این یکی از میراث ملی ایران متعلق به دوره قاجار است. با مراجعه به آن می توانید در مورد انواع مشاغل مردم دزفول در گذشته چیزهای زیادی کسب کنید.
پل قدیمی ساسانی
این پل ساسانی است که دو قسمت شرقی و غربی شهر را به هم وصل می کند. در حقیقت ، این یکی از راه های ارتباطی بین منطقه گوندیشاپور و بین النهرین بوده است. شاپور اول ، پادشاه ساسانی ، دستور ساخت این جاده را با استفاده از کار زندانیان رومی در سال 263 میلادی پس از پیروزی بر امپراتور روم صادر کرد.
مقبره شاه رکن الدین
این ساختمان در مرکز شهر دزفول و در نزدیکی خیابان فعلی طالقانی ، در بخش قدیمی شهر واقع شده است.
شاه رکن الدین عارف قرن چهاردهم میلادی بود. این مقبره دارای یک گنبد آبی است که به زیبایی با کاشی کاری تزئین شده است. در نزدیکی این بنای تاریخی یک مدرسه مذهبی قدیمی و دیدنی وجود دارد.
حرم سبزقبا
این محل دفن یکی از برادران امام رضا (ع) است. پایه و اساس این مقبره متعلق به دوره تیموریان و سلجوقی است که اخیراً دستخوش تغییر و تحولاتی شده است.
جاذبه های تاریخی خارج از شهر
در اینجا لیستی از مکانهای جالب برای بازدید از خارج از دزفول آورده شده است:
دهکده لویس
این روستا در 73 کیلومتری شمال شهرستان دزفول در بخش سردشت واقع شده است. این دهکده دارای سابقه ای بسیار طولانی است. بنابراین ، ما می توانیم روشی کاملاً سنتی برای معیشت ، فرهنگ و سنن ، گویش ، آداب و رسوم و پیگیری مراسم مختلف در سبک های سنتی آن پیدا کنیم.
این روستا علاوه بر زیبایی معماری تاریخی خانه ها ، دارای جاذبه های طبیعی و بکر است که شامل کوه ها ، مراتع زیبا ، باغ های میوه ای ، رودخانه ها و آبشارها می شود.
مقبره یعقوب لیث صفاری
بنیانگذار سلسله صفاریان، اولین شهریار ایرانی است که زبان پارسی را برای نخستین بار 200 سال پس از ورود اسلام به ایران دوباره بهعنوان زبان رسمی ایران اعلام کرد. از آن پس در دربار هیچکس اجازه نداشت به زبانی جز پارسی سخن بگوید. او همچنین تلاشهای زیادی برای رهاسازی بخشهایی از ایران از دست خلیفه عباسی کرد و در نهایت در سال 165 هجری قمری در شهر جندی شاپور دزفول درگذشت. اکنون آرامگاه یعقوب لیث صفاری، بنایی چهار طاقی با گنبدی مخروطی شکل است که در روستای اسلامآباد در جاده 12 کیلومتری دزفول به شوشتر نزدیک به محوطه باستانی جندی شاپور واقع شده است.
در ضلع شرقی دزفول واقع شده است. یعقوب وطن پرست برجسته ای بود که از ایران در برابر هجوم اعراب دفاع می کرد. وی شروع به دست آوردن کنترل چندین قلمرو که توسط اشغالگران خارجی در اوایل دوره پس از اسلام اشغال شده بود ، به دست آورد. او پیشگام احیای زبان فارسی و اعلام مجدد آن به عنوان زبان رسمی کشور پس از دستور منع اعراب بود.محل دفن وی بسیار نزدیک به مناطق باستانی گندیشاپور است. ساختمان این بنای تاریخی احتیاج به مرمت جدی دارد.
تپه های باستانی
یک شهر باستانی است که قدمت آن به دوران قبل از اختراع نوشتن ، در حدود 5000 سال قبل از میلاد باز می گردد. چوگامیش نخستین مرکز در ایران است که نخستین بار از نگارش و کتابها ظاهر شد. این تپه با ارزش گنجینه ای است که دارای یادگار چندین تمدن است. بنابراین ، به عنوان یک میراث ملی میراث فرهنگی ایران حک شده است.
جاذبه های طبیعی شهر دزفول
دریاچه و جزیره شاهیون
این منطقه یکی از زیباترین دریاچه های ایران را به خود اختصاص داده است. در شمال غربی دزفول و پشت کوههای شاداب و تنگوان شکل گرفته است. این دریاچه محیط مناسبی را برای ورزش های آبی مانند قایقرانی ، اسکی روی آب ، شنا و غیره ایجاد کرده است.
روستای پامنار
این روستا بخشی از شهرستان شاهیون و در فاصله 35 کیلومتری دزفول است. مشرف به رشته کوه زیبای زاگرس و دریاچه سد آب دز در شمال دزفول است. در اطراف روستای پامنار مناظر طبیعی و فرهنگی متنوعی وجود دارد.
به فاصله کمی از آن روستای زیبای دیگری به نام پاقلعه اسلام آباد وجود دارد که جزو مکان دیدنی های دزفول هست که ورودی و دسترسی اصلی قلعه شاداب در آن قرار گرفته و برخی به دلیل شهرت روستای پامنار و همجواری این دو روستا را یکی می دانند. در فصل زمستان و اوایل بهار بهترین زمان برای سفر به این روستا و منطقه است. این در حالی است که گردشگران و کوهنوردان زیادی برای استفاده از جاذبه های طبیعت زیبای منطقه به آن سفر می کنند .پامنار جایی است که پهنه آسمان و زمین یک رنگ شده و در زمستان میزبان پرندگان مهاجر می شود و قایقرانی بر روی دریاچه لذت زایدالوصف به دنبال دارد.
ماهیگیری یکی از فعالیت هایی است که گردشگران در پامنار انجام میدهند ماهی های دریاچه سد دز در حقیقت ماهی های رودخانه ای هستند که با سیستم دریایی یعنی با مواد معدنی فراوان و در آب عمیق زندگی می کنند. در نتیجه از نظر فیزیکی با ماهی های مشابه خود در بالادست یا پایین دست رودخانه تفاوت دارند.
جنگل های دز
شهر دزفول دارای جاذبه های طبیعی و انواع مختلفی است. در جنوب شهر تعداد زیادی از تنظیمات طبیعی شگفت انگیز با تنوع محیطی بسیار زیاد وجود دارد. ارتفاع منطقه دز بین 40 تا 80 متر از سطح دریا متغیر است و از دو طرف رودخانه دز به شکل دو نوار سبز واقع شده است.
صوفی احمد
یکی از مناطق دیدنی طبیعی و زیبای شمال شهرستان دزفول می باشد که در بخش شهیون واقع شده است. این منطقه به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خودش، به صورت بکر و دست نخورده باقی مانده است. در میان این منطقه کوهستانی، بقعه متبرکه حضرت صوفی احمد که سفیر امام رضا علیه السلام بوده، قرار گرفته است.
قلعه شاداب
یکی از بزرگترین قلعههای طبیعی ایران در دل کوه است که ۱۰ کیلومتر طول و ۴ کیلومتر عرض دارد و با بسیاری از بناهای دیگر که نام قلعه به خود دارند، متفاوت است. دیواره این قلعه در دوره چهارم زمینشناسی در اثر ریزش یکپارچه و عمودی دیوارههای بنا و همچنین فرسایش ناشی از طغیان رودخانه به وجود آمدهاند.
خانه تاریخی سوزنگر
یادگاری بهجای مانده از دوران قاجاریه و یکی از جاذبههای تاریخی دزفول در محله قلعه است. بنای این خانه تاریخی از آجر ساخته شده است و معمار هنرمند و ماهر آن با تراشیدن آجرها در اندازه و شکلهای مختلف ترکیبی بینظیری خلق کرده است که شاید نمونه آن را کمتر دیده باشید.
تبلیغات☆افزایش بازدید و افزایش فروش☆ در ارم بلاگ
مشاهده
وبلاگ سرگرمی و دانستنی ها
مطلب مرتبط
جاذبه های آسیا: زیباترین و ارزانترین مناطق گردشگری 
مطلب مرتبط
بهترین مقاصد سفر در سال 2026 از نگاه مجله CN Traveller
