وبلاگ سرگرمی و دانستنی ها
» شهر سازه های آبی شوشتر| سبک زندگی مردم، میراث جهانی
شهری در استان خوزستان، در جنوب غرب ایران می باشد. این شهر در دامنه ی کوه های زاگرس واقع شده است و تقریبا 90 کیلومتر از شمال شهر اهواز فاصله دارد. در دوره های تاریخی متعدد از زمان ساسانیان گرفته تا پهلوی ها، شوشتر پایتخت استان خوزستان بوده است. شهر شوشتر بیشترین شهرت تاریخی اش را مدیون سیستم آبیاری تاریخی معروف می باشد که در این شهر بنا شده است.
شوشتر واقع در استان خوزستان یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران است. شهری که قدمتش را بیش از 7 هزار سال تخمین زده اند. این شهر در دامنه کوه های زاگرس قرار دارد و از وجود آثار تاریخی بی نظیر و معماری فوق العاده ای بهره می برد، آثاری که تماشای هر یک بسیار لذت بخش است.
مطلب مرتبط
ونیز آلپ- جواهری در دل کوههای فرانسهشوشتر تا ابتدای دوره پهلوی مرکز استان خوزستان بوده و به پایتخت سازه های آبی جهان مشهور است. این شهر دارای جاذبه های گردشگری فراوانی است. از جمله مهم ترین این جاذبه ها می توان به سازه های آبی واقع در خیابان طالقانی، قلعه سلاسل در حاشیه ی رود کارون، مسجد جامع، خانه ی تاریخی مرعشی در خیابان امام خمینی، مجموعه تاریخی مستوفی واقع در بشرویه ، خیابان شریعتی ،کوچه مستوفی اشاره کرد.
شوشتر جاذبه تاریخی و دیدنی دیگری نیز دارد که با نام پل بند لشکر شناخته می شود. این پل قدیمی، یکی از سازه های آبی تاریخی شوشتر است که در استان خوزستان، شهرستان شوشتر، کمیته ی سوخت قرار دارد. پل بند لشکر بنایی است که زیر مجموعه ی نظام آبی تاریخی شوشتر در قدیم محسوب می شود.
شوشتر در گذشته دارای یک مجموعه شامل شش دروازه به نام دروازه های شش گانه بوده است. یکی از این دروازه ها دروازه ی لشکر است که در کنار پل بند لشکر واقع شده و هنوز هم آثاری از آن در کنار این پل بند قابل رویت است. تاریخچه ساخت پل بند لشکر مانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دوره ی حکومت ساسانیان می رسد و آبی که از زیر آن عبور می کند، روخانه ی رقط نام دارد.
قدمت ساخت اولیه این مجموعه به دوران هخامنشیان و پادشاهی داریوش بزرگ، در قرن پنجم باز می گردد. ساخت بیشترین قسمت ها نیز در دوران ساسانیان تکمیل شده است. هدف از راه اندازی این سیستم استفاده بهینه از آب بوده و تکنیک های آبیاری باستانی در ساخت آن بکار رفته است.
سیستم آبیاری تاریخی شوشتر از پل ها، صدها، آب بندهای کوچک، آسیاب، آبشارهای پله پله، کانال ها و تونل های متصل بهم تشکیل شده است. باستان شناس فرانسوی معروف ژان دیولافوا، پس از سفر به شوشتر درباره این بنای باستانی چنین نوشته است که این سایت، بزرگ ترین مجموعه صنعتی قبل از انقلاب صنعتی محسوب می شود.
سیستم هیدرولیک
رودخانه کارون تنها رودخانه قابل کشتی رانی در ایران است که قبل از ورود به شهر شوشتر به دو شاخه گرگر و شطیط تقسیم می شود. شاخه گرگر آب راه مصنوعی و دست ساخت است که قدمت ساخت آن به دوران اردشیر اول، موسس امپراتوری ساسانیان باز می گردد. در دوران ساسانیان آب بند گرگر در این کانال بنا شد تا سطح آب را بالا ببرد.
سه تونل آب موجود در آب بند گرگر را به سوی سیستم آبیاری تاریخی هدایت می کند. آب ورودی به این سیستم توسط چندین کانال مختلف تقسیم می شود، چرخ های آسیاب را به حرکت در آورده و سپس به آبگیری در شکل آبشار پله ای سرازیر می گردد. این گذر آب چشم انداز های فوق العاده زیبا و جذابی به وجود می آورد. گفتنی است که سیستم آبیاری باستانی شوشتر یکی از شاهکار های معماری در جهان به شمار می رود.
ساسانیان از تکنیک سیستم باستانی برای به اشتراک گذاشتن آب کارون در مناطق مختلف شوشتر و حتی در شهر های نزدیک بهره می بردند. بخش هایی از این سیستم آبیاری هنوز هم با گذشت قرن ها به کار خود ادامه داده است. گرانیت و گچ آهک از مواد ساخت و ساز این مجموعه به شمار می روند.
از مهمترین سازه های شوشتر، نهر داریون است که چندین کیلومتر طول دارد و به وسیله ی هشت آبگیر که در صخره های شمالی زیر قلعه در کنار رود کارون کنده شده اند تأمین می شد. آبگیر شماره یک شمالی ترین آبگیر می باشد که بعد از طی مسافتی در صخره های زیر قلعه سلاسل به تونل آبگیر شماره دو می پیوندد.نهرداریون در دوره داریوش اول هخامنشی حفر شده و وظیفه آبیاری دشت میاناب شوشتر را داشته است.
آبشار شوشتر
که با نام سیکاها نیز شناخته می شود در استان خوزستان واقع شده است. آبشارهای شوشتربه عنوان سازه های آبی زیبا در دوران ساسانیان برای بهره گیری از نیروهای آب به عنوان محرکی برای آسیاب های صنعتی طراحی و ساخته شده است. در این مجموعه بزرگ ساختمان آسیاب ها، آبشارها، کانال ها و تونل های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی بسیار عالی برای استراحت و تفریح است قابل مشاهده می باشد.
مطلب مرتبط
ساحل ویرجینیا- اقیانوس اطلس شمالیمسجد جامع
یکی دیگر از جاذبههای گردشگری و از مکانهای مذهبی در این شهرستان است که باستانشناسان با توجه به وجود کتیبهای کهن، دوران ساخت آن را به زمان ولایت امام حسن عسگری (ع) نسبت میدهند. این بنای تاریخی با معماری بسیار زیبا و تحسینبرانگیز که تزئینات انجام شده در آن فوقالعاده و چشمنواز است، ساخته شده و از مکانهای ارزشمند تاریخی و مذهبی شوشتر محسوب میشود. گچبریهای هنرمندانه، کندهکاریها و آجرکاریهایی که با استادی تمام به صورت شلوغ و پرنقش و نگار انجام شده است،
قلعه سلاسل شوشتر
دژی است بسیار بزرگ که دارای حیاطهای مفصل و متعدد، سربازخانهها، طویلهها، تونلها، حمامها، شبستانها، برجها، باغچهها، قورخانهها، نقارهخانهها و… است؛ اگرچه اکنون بیشتر عمارتهای آن تخریب شدهاند و جز اتاقهای زیرزمینی، شوادانها و تونلهای داریون چیزی از آن نمانده است!
از آثار تاریخی ساسانیان را می توانید در بالای صخره ای در بخش شمالی شوشتر ببینید که به عنوان قلعه ای نظامی، سالیان سال از نفوذ دشمنان به این منطقه جلوگیری کرده است. جالب است بدانید که دور تا دور قلعه سلاسل خندق بزرگی حفر شده بوده که دو کاربرد مهم داشته است؛ یکی از کاربردهایش جلوگیری از دسترسی دشمنان به قلعه و دیگری نیز تامین آب مورد نیاز ساکنین قلعه بوده است. این قلعه نظامی در طول دوره های مختلف مورد بازسازی قرار گرفته است
چهار طاقی
بنایی با سقف گنبدی است که گنبد آن روی چهار پایه بنا شده و چهار طرف آن دارای درگاههای قوسی شکل است. در «مجموعه آسیابها و آبشارها» یک چهارطاقی به عنوان نمازخانه و استراحتگاه آسیابانها قرار دارد. چهارطاقی بنایی با سقف گنبدی است که گنبد آن روی چهار پایه بنا شده و چهار طرف آن دارای درگاههای قوسی شکل است. چهارطاقی مکانی برای حفظ و روشن نگهداشتن آتش در دین زرتشت است.
مسجد، حمام، پل و خانه تاریخی که این مجموعه را تشکیل میدهند مربوط به دوران قاجارند. خانه تاریخی مستوفی به یکی از تاجران بزرگ شوشتر تعلق داشته و امروز به اداره میراث فرهنگی شوشتر تبدیل شده است و در آن رستوران، موزه و عکاسخانه ساخته شده است.
خانه معین التجار
جاذبه های گردشگری شوشتر هر کدام برای خود داستان های خاص مربوط به خودشان را دارند و می توان برای بازدید از هر کدام ساعتها وقت گذاشت خانه معین التجار شوشتر است که قدیمی ترین منزلی است که در این شهرستان ساخته شده و قدمت آن به دوره حکومت قاجاریان باز می گردد. سازندگان این منزل تاریخی، آن را به صورت تک ایوانی و در دو طبقه احداث کردهاند.
منطقه کرایی
در 25 کیلومتری از جنوب شرقی شهرستان شوشتر، یکی از مناطق گردشگری تاریخی و طبیعی استان خوزستان قرار دارد که به «منطقهی حفاظت شدهی کرایی»، نامگذاری شده است. وسعت این منطقه نزدیک به 40 هزار هکتار است که رشتهکوه سیاه یا کوه شه در آن قرار گرفته است. همچنین در این منطقه میتوان آثار باستانی مانند خرابههای قلعه گره و مقابر چند امامزاده را مشاهده کرد. چشمههای کرایی مانند راهدار، خرسی، چاه کرا، کرایی قدیم و آبگرم نیز از جاذبههای طبیعی منطقه کرایی که تماشای آنها برای علاقهمندان به طبیعتگردی، مناسب است.
باغ خان
مجموعهای است تاریخی و متعلق به دوران حکومت قاجاریان که در فاصلهای کمتر از ۱ کیلومتر از محوطه تاریخی «آبشارهای شوشتر» در بخش غربی «رود گرگر» و در نزدیکی بافت فدیمی شهر تاریخی شوشتر قرار دارد. محوطه باغ بالغ بر 1600متر مربع وسعت دارد که با قرارگیری درختان به صورت منظم و با قاعده و نظمی خاص، گذرگاههایی برای تردد و عبور ایجاد کرده که خود به زیبایی و جمال باغ افزوده است. جالب است بدانید که نام این باغ برگرفته از نام «محمد زمان خان مرعشی» از خانهای دوران قاجار است.
خانه گازر شوشتر
یک عمارت تاریخی دیگر جز تاریخی ترین جاذبه های گردشگری شوشتر به شمار می رود خانه گازر شوشتر است. این خانه ی تاریخی در دوره حکومت قاجاریان ساخته شده و دومین خانه از لحاظ اهمیت و ارزش در بین عمارت های تاریخی شوشتر به شمار می رود. خانه گازر شوشتر بدون اندرونی و با تزئینات زیبای آجرکاری، گچبری و حجاری ساخته شده است.
پل شادُروان شوشتر یا بند قیصر
یا بند قیصر به دوران ساسانی بر می گردد. این بنا هسته ی اصلی و مرکزی سیستم هیدرولیک تاریخی شوشتر را با 44 سیل بند کوچک تشکیل می دهد. تنها 37 دریچه در طول قرون گذشته تا به امروز سالم باقی مانده اند. این بنا تقریبا 500 متر طول دارد و حدود 50 درصد آن مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. این سازه اولین پل سد ساخته شده در ایران محسوب می شود.
در اوایل سال 260 پس از میلاد، شاپور اول، دومین پادشاه امپراتوری ساسانیان موفقیت بزرگی در برابر رومی ها به دست آورد. پادشاه ایران توانست والرین اول، امپراتور روم را شکست دهد و او و سربازانش را اسیر کرد، همچنین شاپور از اسرای روم در ساخت و ساز بهره برد. اسیران رومی در ساخت این بنای باستانی بکار رفتند و به همین خاطر به این بنا بند قیصر نیز می گوید.
پل بند شادروان بر روی شاخه شطیط ساخته شده و یکی از اساسی ترین بخشهای تأسیسات آبی شوشتر محسوب می شود. پیشینه ساخت این پل بند مربوط به دوره شاپور ساسانی است و بر اساس شواهد و مدارکی در زمان شاپور ساسانی پی ریزی و ساخته شده است. پل بند شادروان در 300 متری جنوب بند میزان – در شمال غربی شوشتر بر روی شاخه اصلی رود کارون (شطیط)ساخته شده است. و در حال حاضر بقایای آن در کنار پل آزادگان به چشم می خورد.
قلعه سلاسل شوشتر
این قلعه ی تاریخی مرکز عملیات مجموعه بزرگ آبیاری تاریخی شوشتر بوده است و از محوطه های بزرگ و متعدد، منزل های کارگران، طویله ها، حمام ها، برج های دیدبانی، باغ ها، اسلحه خانه، اتاق های طبل و دهل، حرمسرا، یک آشپزخانه، استخر های بزرگ، دژها و خندق تشکیل شده است. قلعه سلاسل مرکز دفاعی و همچنین مرکز کنترل نهر داریون بوده است، کانال داریون یکی دیگر از آب بندهای مصنوعی بوده و این شاخه از رود شطیط کارون جدا می شود. این نهر نیز از شگفت انگیزترین سازه های آبی شوشتر می باشد.
امروزه قسمت های زیادی از این قلعه ویران شده است و تنها اتاق های زیرزمینی و تونل های داریون باقی مانده اند. طبق اسناد تاریخی قدمت این قلعه ی باستانی به دوران حکومت هخامنشیان باز می گردد. نهر داریون در طول حکومت داریوش بزرگ حفر شده است و وظیفه آبیاری دشت میاناب شوشتر را بر عهده داشته است.
بند میزان
ساخت بند را به شاپور اول نسبت می دهند، این بند رودخانه کارون را به دو بخش رودهای گرگر و شطیط تقسیم کرده است. روش های تصفیه آب بکار رفته در این بند، این سیستم آبیاری را به یک شاهکار معماری دوران باستان ایران تبدیل کرده است. این بند نه تنها کارون را تقسیم نموده است بلکه در صورتی که آب یکی از این کانال ها بیش از حد، تا اندازه ی مشخصی افزایش یابد، بند میزان آب اضافی را به سوی کانال دیگر هدایت خواهد کرد.
بند ماهی بازان
قدمت بند ماهی بازان به دوران ساسانیان باز می گردد. این بند در مسیر رودخانه گرگر قرار دارد و بستر طبیعی بوده که در این مجموعه آبیاری بکار رفته است. سه دیوار در میان این بند ساخته شده است تا به فشار آب شدت بخشد و سطح آب را بالا نگه دارد.
پل بند لشکر
در کنار یکی از شش دروازه ی تاریخی شوشتر واقع شده است و دروازه لشکر نامیده می شود. امروزه گردشگران می توانند تنها آثار باقی مانده از این دروازه را تماشا کنند. قدمت این سازه ترکیبی به دوران ساسانیان باز می گردد اما گفتنی است که در سال 2009 میلادی، هنگام بازسازی این سایت تاریخی، دو مقبره ی باستانی در نزدیکی پایه های پل کشف شدند، که به دوران اشکانیان تعلق دارند. کانالی از زیر پل عبور می کند که زیر شاخه ای از نهر داریون می باشد، این نهر به رودخانه گرگر وصل می گردد و نهر رقت نامیده می شود.
پل بند لشکر که سالم ترین پل بند به جا مانده از دوره ی ساسانیان است، خارج از دروازه ی لشكر (دروازه ای که به سمت عسكر مكرم باز می شده) ساخته شده است. این پل یک پل ارتباطی بین شهر شوشتر و آبادی های جنوب آن بوده است.
جنس مصالح به كار رفته در بنای پل بند لشکر، ماسه سنگ و ملات ساروج است. طول این پل 124 متر و ارتفاع آن به طور میانگین بیش از 8 متر است. از آنجا که این پل در دوره ی صفوی مرمت و بازسازی شده است، طاق ها و شكل آنها متعلق به دوره ی صفوی ولی معماری اولیه و پایه ی پل اثری شبیه به آثار به جا مانده از دوره ی ساسانی است. در زمان حشمت الدوله ی قاجار نیز پنج دهانه ی پل ویران شد اما بعد از برآورد هزینه ی تعمیر و مشاهده ی مبلغ بالای آن تعمیر انجام نشد در نتیجه مردم که از اهمیت پل باخبر بودند با الوار آن را تعمیر كردند اما متاسفانه بر اثر فشار آب مجددا ویران شد.
بند خاک
یکی دیگر از جاذبه ها و سازه های آبی تاریخی شوشتر است که قدمت آن به دوران ساسانیان می رسد. این بند آب نهر داریون را به کانال رقت می رساند. در زمانی که با افزایش آب در نهر داریون امکان سرازیر شدن سیل به دشت میاناب وجود داشت، این بند کمک شایانی برای جلوگیری از بحران به شمار می رفت.
بند شرابدار
گفتنی است که بند شرابدار بر روی کانال رقت در سمت و سوی شرق و غرب بنا شده است و قدمت این بنای تاریخی به دوران ساسانیان می رسد. در قسمت جنوبی این بند به سوی قسمتی از استحکامات شهر سرازیر می شود.
بند برج عیار
در مسیر کانال گرگر واقع شده است و به صورت آبشارهای پله ای در جریان است. گفته می شود که این بنای باستانی در دوران ساسانیان بنا نهاده شده است. در اطراف بند برج عیار جاذبه های دیگری نیز وجود دارد که ارزش بازدید دارند.
پل بند شاه علی
بر روی نهر داریون ساخته شده است، این پل یکی دیگر از سازه های آبی تاریخی شوشتر می باشد که قدمت آن به دوران صفویان بر می گردد.
برج کلاه فرنگی
برج کلاه فرنگی یکی از سازه های تاریخی است که دارای برج هشت ضلعی بوده و در کنار کانال شطیط واقع شده است. این بنای باستانی بر فراز تپه ای مشرف به بند میزان بنا شده است. برج کلاه فرنگی یک برج مراقبت بوده و قدمت این اثر به دوران قاجار باز می گردد.
قدمت این برج متعلق به دوران حکومت قاجاریان است که سازندگان آن را به صورت هشتضلعی طراحی و ساختهاند. جالب است بدانید که فاصلهی بخش زیرین این بنای تاریخی که برج روی آن قرار دارد، با سطح زمین برابر با 4 متر است.
حال با احتساب ارتفاع هفت متری برج، کلاهفرنگی شوشتر دارای بلندایی برابر با 11 متر خواهد بود. ساکنین بومی شوشتر معتقد هستند که در زمان حکومت قیصر روم یا شاپور ساسانی، از آن به عنوان مقر دیدهبانی استفاده میشد که امر نظارت بر امور و فعالیت کارگران که در بند میزان مشغول به کار بودهاند، صورت میگرفت.
صنایعدستی
ازجمله رشتههای بومی فعال در مركز صنایعدستی اين شهر میتوان به نساجی سنتی، احرام بافی، سجاده بافی، جاجیمبافی، زيورآلات سنتی و سفالگری اشاره كرد. البته رشتههای غيربومی مثل لباسهای محلی، معرق ساقه گندم، ساز سازی، حكاكی روی سنگ و نقاشی روی پارچه نيز در اين مركز فعال هستند و همچنین رشته منسوخشده مسگری پس از سالها بار ديگر در حال احيا است.
سجاده بافی، احرامی ، جاجیم و جل شال از مهم ترین صنایع تولیدی در این شهرستان هستند
ملحفه بافی
از ديگر رشتههای منسوخ شده اين شهرستان بود كه تنها در حد لنگ بافته میشد که درگذشته نخهای ملحفه بافی در شوشتر توليد میشد، اما در حال حاضر پس از فعاليت دوباره اين رشته ۹۰ ساله در اين شهر نخهای آن از شهر اصفهان وارد میشود.
از صنایع دستی بومی و خاص استان محصولاتی به نام کپو است که با پیچش ساقه های مرکزی و جوان نخل به دور ساقههای کرتک شکل میگیرد و با نقش اندازی کامواهای رنگی، زیبایی آن چند برابر میشود.
پارچه بافی
كپوبافی، پارچهبافی، ابريشمی، گليم سوزنی، كارتی بافی، چوقابافی از ديگر رشتههای منسوخشده شوشتر است كه احيا شدند.
بافتن دیبای شوشتری و دیگر انواع پارچههای ابریشمین در شوشتر، اهواز و شوش پرداختند. در طول دوران اسلامی نیز شهرهای شام در تولید انواع منسوجات مشهور بودند. جبه، بساط، حریر و عبای شامی، جامههای مویینه دمشق و منسوجات حلب و پارچه مخصوص بعلبک در متون دوره اسلامی ذکرشده است.
معمولا خلفا اطلاعات تاریخی را روی پارچه طراز نقش میزدند. نمونهای از بافت پرده قالیچه نمای پشمین با نقش شمسه هایی مزین به نقش خروسان و عقابان که دارای کتیبهای به نام مروان، خلیفه اموی، است در موزه منسوجات واشینگتن باقیمانده است.
سجاده بافی
یکی از کاربردهای مهم سجاده در شوشتر جهیزیه عروس است که سجاده را با قرآن در جهیزیه عروس قرار میدهند.
جاجیمبافی
گونهای زیرانداز دورویه است. جاجیم دستبافی است از پارچه کلفت شبیه به پلاس بوده، ولی از پلاس نازکتر است و آن را از نخهای رنگین و ظریف پشمی یا پنبهای یا آمیزهای از این دو میبافند. جاجیمها پرز ندارند و میتوان از هر دو روی آن استفاده کرد. کوچنشینان از جاجیم استفاده زیادی میکنند و کاربرد آن بهعنوان روانداز و محافظ سرما است.
جاجیمبافی بهعنوان یکی از صنایعدستی در شوشتر است که از دیرباز بین خانوادههای روستایی و عشایر رواج داشته است. جاجیم بهعنوان زیرانداز استفاده میشود، همچنین هنگام کوچ عشایر برای بستهبندی و جابهجایی اسباب و لوازم و گاهی بهعنوان بالاپوش گرم مورد استفاده قرار میگیرد. حتی در بین برخی از خانوادههای روستای جاجیم را بهعنوان چشمروشنی و جهیزیه نوعروسان هدیه میدهند و بهعنوان یادگاری ارزنده سالها در خانوارها باقی میماند.
مواد اولیه جاجیم پشم است و بافت آن شبیه گلیم است، با این تفاوت که جاجیم در چهار تخته بافته میشود و پس از بافتن به هم متصل و دوخته میشود. در منطقه اورامان و ثلاث باباجانی زنان جاجیمهایی را با نقوش متنوع و جنس مرغوب میبافند که در نوع خود کمنظیر است.
معرق ساقه گندم
این هنر ابتدا با ساقههای نیشکر و ذرت در شهرهای جنوبی کشورمان رواج داشته است. به علت سختی کار و نبود ابزار متناسب و کیفیت پایین کار نتوانسته جای را در بازار فروش یا رشتههای هنری به خود اختصاص دهد. کمکم با الیاف دیگری مانند ساقه گندم، جو، برنج و برخی گیاهان دارای ساقه انجام شد.
ملافه بافی
از دستبافهای داری مانند ملحفهبافی استقبال خوبی میکنند و از اینرو بازار فروش اين محصولات در استان خوب است و اگر معرفی اين رشته حالت برونمرزی پيدا کند و در زمينه صادرات آن فعاليت شود، وضعيت آن بهتر شده و رونق بيشتری پيدا خواهد کرد. بافتههای داری بافتههايی هستند که از دار برای توليد آنها استفاده میشود که دارها يا عمودی يا افقی است. بعضی از اين بافتهها گرهدار هستند مانند قالی و گبه و برخی مانند گليم و زيلو پود باف بوده و بعضی مانند ورنی و شیر یکی پيچ پود پیچ هستند. در شوشتر بافتههای داری به شيوه گرهزنی يا پود گذاری بافته میشود و شامل قالی، قاليچه و گليم است و بافندگان اصلی آنها زنان ايلی و روستايی هستند که روی دار افقی که روی زمين قرار میگيرد کار بافتن را انجام میدهند. نقشهها اکثرا ذهنی و طرحها هندسی است و رنگهای قرمز، مشکی، سبز، نارنجی، سفيد، سرمهای در بيشتر بافتهها کاربرد دارد. زنان و دختران عشاير عرب نيز بهصورت محدود به کار بافت قالی اشتغال دارند و قالیهايی با نقش هندسی و با استفاده از رنگهای قرمز، نارنجی، صورتی، مشکی، زرد کدر، سرمهای و سفيد میبافند.
احرامی
از محصولاتی است که در شوشتر بافته میشود. احرامی پارچهای است با تار پنبهای و پود پشمی به رنگهای سرمهای، زرد، سبز، سفيد، نارنجی، قرمز بافته میشود.
عبا بافی
بافت عبا در شوشتر سابقهای ديرينه دارد و گفتهشده پیشینهاش به بيش از پانصد سال میرسد. اين عباها معمولا به رنگهای خرمايی، مشکی، خاکستری و شيری است که توسط بافندگان رنگرزی میشود.
غذاهای محلی : بورانی باقلا سبز تازه، آش غلغل شوشتر
ترشیجاتی مانند: ترشی سیر، لَگَجی، بندری، موسیر و مخلوط
لبنیات محلی مانند : ماست محلی ، دوغ محلی ، ماست موسیر ، شیر ، شیربرنج ، کره محلی ، روغن محلی و سرشیر
از دیگر سوغاتیهای خوراکی شوشتر میتوان به کلوچه، زردک، سبزی خورشتی، ارده، حلواشکری، حلوا کنجدی، آش فلفل، حلوا قبیط، حلیم و بستنی سنتی اشاره کرد.
زردک
یا جزر، همان هویج ایرانی است که دارای کلسیم و فسفر زیادی است. زردک باعث استحکام استخوانها شده و در فصل زمستان قابل برداشت است. زردک برای درمان کمخونی بسیار مؤثر بوده و در درمان بیماریهای زیادی کمککننده است.
بازار کهنه یا قدیم دزفول از چهار بخش بازار آهنگران، بازار بزازان، بازار خردهفروشان و بازار خراطان تشکیل شده است. در میان بازار، کاروانسرایی تاریخی قرار گرفته که بسیار دیدنی است. همچنین قدیمیترین بنای موجود در بازار بقعه شیخ اسماعیل قصر است که قدمت آن به قرن ششم هجری میرسد.
بازار سنتی شوشتر یکی از جاذبههای تاریخی و باستانی این شهر است این بازار سرپوشیده مربوط به دوره قاجار است. در بخش اصلی این بازار که سرپوشیده و صلیبشکل است، دارای مغازههای خوراکی و ترشیجات، ماست و قرهقروت است. کلوچهها و نانهای محلی این بازار این ارزش امتحان کردن ر دارند. اگر در بهار به شوشتر بیاید، میتوانید کنار نیز بخرید که میوه مخصوص خوزستان است و در جاهای دیگر ایران کمتر پیدا میشود.
اقوام و طوايف فارس ، لر و عرب در نقا ط مختلف شهرستان شوشتر مستقر هستند .قوم فارس از ساكنين اصلی شهرستان اند.ايل بختياری نيز دومين قوم در استان خوزستان بعد از قوم فارسند كه در نقاطی از شهرستان سكونت دارند.طوايف و عشاير عرب شهرستان نيز از قديم الايام در منطقه سكونت دارند .
قوميت های مختلف مذكور در طول تاريخ با افراد بومی وصلت و اختلاط نموده و به صورت افراد بومی ومحلي شهرستان شناخته شده اند .
اقوام و طوايف مستقر در شهرستان
ايل افشار ، ايل بختياری، عشيره آل عامر ، طايفه آل كثير ، عشيره البروايه ، طايفه بنی طرف ، عشيره التفاح ، آل حمزه ، عشيره حميد ، عشيره دلفيه ، طايفه سادات ، طايفه سلامات ، طايفه عرب كمری ، طايفه كعب ، طايفه گندزلو ، طايفه لركی ، و طايفه نيسی
