شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری در ایران است. بزرگترین شهر استان و با سومین شهر بزرگ ایران 90 کیلومتر فاصله دارد. این شهر بسیار خوش آب و هوا، دارای دشت هایی وسیع و آثار تاریخی بسیار ارزشمند و فراوانی است.
بر اساس یافتههای باستان شناسی و به خصوص توجه به استقرار تپههای باستانی مربوط به هزارههای پیش از میلاد مسیح (ع)، در محدوده این شهر می توان قدمتی در حد هزارههای مذکور برای استقرار بشر وآغاز تمدن جهت آن منظور نمود ،لیکن نام قدیم شهرکرد(دهکرد) از دوره زندیه به این سو در منابع دیده می شود. لازم به ذکر است که در متون تاریخی از مکانی به نام چالشتر در ناحیه شهرکرد به عنوان مرکز حکومتی نام برده شده که خرابههای دیوار قلعه آن امروز به جای مانده است.
بر اساس اسناد و مدارک فرهنگی موجود مسجد امام صادق معروف به «مسجد اتابکان»، در دوره حکمرانی اتابکان فارس ساخته شده است که به واسطه قرار گرفتن آن در محوریت بافت قدیم محله، همراه بقعه امامزادگان دو معصوم حلیمه و حکیمه خاتون(س)محل قدیم آتشکده شهرکرد، آسیاب، کارخانه روغن کشی و بازارچه سنتی برجسته تر شدن این محل آن هنگام به بعد دانسته شده است. اتابکان فارس و لرستان از شهرکرد به دلیل موقعیت راهبردی آن به عنوان پاسگاه استفاده می کرده اند.
شهرکرد در قدیم دهکرد نامیده می شد و در شهریور 1314خورشیدی از دهکرد به شهرکرد تغییر نام یافت. واژه «دهکرد» از دو بخش «ده» + «کرد» تشکیل شدهاست. در کتابی بهنام «ایران باستان» از ژوزف ویسهوفر محقق و شرقشناس آلمانی آمدهاست که شاپور دوم در نامهنگاریهای خود نام شهریار دژگـُرد را که دژی مستحکم در منطقه کوهستانی زاگرس بوده، آوردهاست و دژ در پارسی به معنای قلعه وگُرد به معنای پهلوان است که با احتساب تسلط زبان عربی در دوران حکومت اعراب بهراحتی میتوان دریافت که «دژگُرد» با عوض شدن حروف «ژ» و «گ» که در الفبای عربی وجود نداشته، به «دهکُرد» تغییر کردهاست.
در منطقهٔ اصفهان ، چهارمحال و بختیاری ، لرستان و خوزستان وجود مکانهای نظامی، کاملاً قابل تشخیص است. همانند «چَمگُرد» (چَمگُردان امروزی)، «دژگُرد» (شهرکرد امروزی)، «چِلگُرد» (چِلگِردامروزی) «بروگُرد»( بروجرد امروزی ،«دژپل» قدیم (دزفول امروزی) و«دهدژ» قدیم و(دهدزامروزی ).
بعضی معتقدند واژه «کرد» در حقیقت به معنی گله داری است چون شغل ساکنان اولیه این منطقه(دوران اتابکان فارس) به علت داشتن مراتع خوب و سرسبز، غالباً گله داری بودهاست. برخی دیگر بر این باورند که این منطقه بدین خاطر دهکرد نام گرفتهاست که گویا در گذشته دستهای از کردها در اینجا ساکن بودهاند از این رو این منطقه را دهکرد نامیدهاند.البته بهگفته برخی از اهالی این شهر، با توجه به اینکه در شهرکرد چه در قدیم و چه در حال کردین(نوعی بالاپوش نمدی که چوپانان لر به تن میکنند) تولید میشود، ابتدا به این مکان دهکردین و بعدها به خاطر راحتی کار، به آن دهکرد گفته شد.
به دو دسته کلی تقسیم می شود دسته اول طوایف گله دار دهکرد و دیگری سایر فامیلهای دهکردی طوایف گله دار گویش خاصی دارند که با هیچ کدام از لهجه های استان مشابه نیست همچنین از نظر فیزیک بدنی و عادات رفتاری نیز باسایر طوایف شهرکرد فرق دارند عادات رفتار اجتماعی و اغلب سنت هایشان شباهت زیادی به کردهای سنندج دارد همچنین گویش و ادای برخی کلماتشان نیز با سایر اهالی دهکرد متفاوت است سایر طوایف دهکردی عادات رفتاری و گویش بسیار نزدیکی به سکنه اصفهان و مخصوصا شهرستانهای لنجان اصفهان دارد به نظر من هسته اولیه شهرکردتوسط دامدران کوچرو به خاطر وجود مرغزارهای وسیع و چشمه های فراوان شکل گرفته و کم کم با مهاجرت مردمی از اصفهان و حومه و روستاهای اطراف شهرکرد در سالیان گذشته دهکرد شکل گرفته که این مهاجرین بیشتر به امر کشاورزی و باغداری کلاه مالی نمد مالی و تجارت روغن و پشم و صنایع مختلف مشغول شدند.
بهترین فصل برای دیدن زیباییهای شهر کرد در بهار و تابستان است؛ زیرا در این زمان به اوج زیبایی طبیعی خود میرسد. این شهر به بام ایران مشهور است؛ چون در میان مراکز استانهای ایران بیشترین ارتفاع را از سطح آبهای آزاد دارد.
آبشار زرد لیمه (بوینه): این آبشار دیدنی در کنار طبیعت زیبا و درختان سرسبز بادام و بلوط، پل خدا آفرین، سنگ حجاری شده 6 هزار ساله و ایل باستانی، توریستهای زیادی را به این منطقه جذب کرده است. آبشار زردلیمه در 84 کیلومتری شهرکرد قرار دارد. برای رسیدن به آن باید از شهرکرد به سمت دیناران حرکت کنید. سپس در مسیر مخصوص کوچ عشایر حدود 8 ساعت پیاده روی کنید.
غار یخی چما: غار یخی چما در فاصله 25 کیلومتری چلگرد، از توابع بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ استان چهارمحال و بختیاری و در نزدیکی روستای شیخ علیخان واقع شده است. این غار از جاذبههای طبیعی کمتر شناخته شده و جذاب شهرکرد است. انباشت برف طی سالهای متمادی باعث شده قندیلهای یخی و تودههای بزرگ برف به طور دائم و در 4 فصل سال قابل دیدن باشد. به طوری که ارتفاع برف در این منطقه به 50 متر نیز میرسد! از غار یخی چما به عنوان بزرگترین منبع آب شیرین ایران یاد میکنند؛ زیرا چشمهای با آب سرد از آن جریان دارد که به سد کوهرنگ ریخته میشود.
پل زمانخان: یکی از مهمترین آثار تاریخی شهرکرد که به فرمان یکی از روسای عشایر به نام زمانخان ساخته شده است، پل زمانخان است. این پل تاریخی با دو دهنه هشت متری روی زاینده رود بنا شده و از یادگاران دوره صفوی است. این پل بار اول در سال 1022هجری قمری به دست کارگزاران حکومت صفوی و بار دوم در سال 1322هجری قمری توسط «حاج عبدالحسین قزوینی مالک قریه چمعالی» بازسازی شده است. این مکان علاوه بر یک اثر تاریخی زیبا، طبیعتی بکر نیز دارد. همچنین امکان رفتینگ (قایق سواری بر رودخانههای خروشان)، در آن وجود دارد. این پل در 27 کیلومتری شهرکرد قرار دارد
قلعه سورک: شاید شما با تهیه بلیط اتوبوس شهرکرد تهران در حال بازگشت از سفر خود باشید، ولی قلعه سورک را نباید از دست بدهید. قلعه سورک حدود 90 سال پیش در دوران حکومت قاجار با معماری متفاوتی بنا شده است. این قلعه در بخشی از روستای سورک که کسی در آنجا سکونت ندارد، توسط «نصیر خان» ملقب به «سردار جنگ» ساخته شده است. قلعه سورک، ساخته شده از خشت و دارای بنایی آجری است. جلوی آن نیز حوضی بزرگ به شکل ترنج وجود دارد. دور تا دور آن را زمینهای کشاورزی احاطه کرده است. قلعه سورک در 40 کیلومتری جنوب شرقی شهرکرد واقع شده و از زیباترین بناهای تاریخی شهرکرد است.
کاکولی، گز، نبات، پولکی،گیوه، نمد، فرش بختیاری و گردو، بافت قالی ،چوقا، خورجین، سیاه چادر،گلیم ،نمد مالی، گیوه دوزی، كلاه بافی ، قفل سازی و بافت كیسه های حمام از صنایع دستی شهركرد است . روغن و عسل این شهر نیز معروفیت زیادی دارد.
پاپوش یا همان گیوه، گز، بادام، کشک، قرقروت و یا عسل بیاورید. غذاهای محلی این شهر بسیار خوشمزه هستند زیرا دستور پخت متفاوتی دارند، از مواد غذایی بسیار تازه و طبیعی در پخت آن ها نیز استفاده می شود. معروف ترین غذای سنتی و محلی شهرکردی ها، نوعی کباب مخصوص است که به آن در اصطلاح کباب بختیاری نیز می گویند.کباب بختیاری نام دارد. این کباب مخصوص را با استفاده از سبزیجاتی همچون فلفل دلمه ای، پیاز را در کنار گوشت فیله ای تازه گوسفند و در کنار زعفران و پودر سیر بر روی حرارت مستقیم آتش کباب می گردد. دیگر غذاهای بسیار خوشمزه محلی و مخصوص شهرکرد در چهار محال بختیاری عبارتند از: دمپختک، نان شیرمال محلی و تازه، آش دوغ محلی، کاله جوش و آبگوشت مخصوص را نام برد
خانه تاریخی ستوده چالشتری
یکی از آثار قدیمی موجود در شهرکرد، خانه ای تاریخی و قدیمی به نام ستوده چالشتری است. این خانه قسمتی از ارگ چالشتر است که در واپسین روزهای حکومت قاجار ساخته و تاسیس شد. این خانه به عنوان حاکم نشین قلعه ای به نام چالشتر ساخته شد. با این حال اکثر تزئینات این خانه در یال ۱۳۲۳ انجام شده است. این خانه دارای تزئینات و نقش های بسیار زیبا و گران بهایی است که آن را تبدیل به یک اثر تاریخی بسیار مهم و ارزنده تبیدل کرده است. البته در این خانه ۳ مجموعه موزه ی دیگر هم تاسیس شده است که موزه ی آثار سنگی، کار و زندگی و مردم شناسی نام دارند. در این مجموعه موزه ها که بازدید از آن ها برای عموم مردم آزاد است؛ وسایلی همچون سنگ نوشته های تاریخی، لباس های روستای و در کل هر چیزی که در زمره وسایل زندگی مردم بوده است،
حمام خان شهر کرد
این حمام تاریخی در سال 1270هجری به دست حاج محمد رضا خان در ضلع غربی از سمت جنوب مسجد جامع این شهر ساخته شد که به نام سازنده اش به مسجد خان معروف شد. این مسجد مستحکم و زیبا یکی از معروف ترین جاذبه های موجود در این شهر است
قلعه چالش تر
از غنی ترین آثار تاریخی که امروزه هنوز هم در ایران وجود دارد و البته به اندازه ی برخی از بناهای تاریخی شاخص معروف نیست، قلعه ی چالش تر است. این قلعه در چهار محال بختیاری قرار گرفته است. برای ساخت و تزئین این بنای تاریخی از اشکال و آموزه های معماری به سبک اروپایی ها و همچنان معماری ایرانی در زمان قاجاریان الهام گرفته شده است. این قلعه دارای بازمانده هایی گران بها از زمان تاریخی ایرانیان است
قلعه شمس آباد
یکی از عمارت های بسیار تاریخی شهرکرد بدون شک قلعه ی شمس آباد این شهر است که عمری 120ساله دارد و این ساختمان قدیمی توسط یوسف خان امیر مجاهد در دو طبقه ساخته شد. کسانی که این مجموعه را ساختند، در آن ستون هایی به شکل مکعب در آن قرار دادند که در آن نقش هایی از سربازانی که مسلح هستند و لباس محلی بر تن دارند و همچنین گیاهان مختلف تزئین شده است. این ساختمان قدیمی و زیبا در زمان حکومت پهلوی ها ساخته شد.
امامزاده حلیمه و حکیمه خاتون
از مکان های مذهبی که در شهرکرد قرار گرفته است و از احترام و اهمیت خاصی نیز برخوردار است، امامزاده حلیمه و حکیمه خاتون است که می گویند نسبتشان به امام موسی بن جعفر (ع) می رسد. ساختمان این امامزاده در زمان قاجاریان و با استفاده از گچ، خشت، آجر ساخته شده است. البته این بنا در دوره های مختلف مورد بازسازی قرار گرفته است. این امامزاده بسیار مرود احترام مردم شهر است و گردشگرانی که به این شهر می آند از آن حتما بازدید می کنند.
دیگه نگو شام چی بپزم !! ○مجله آشپزی شکمو○
مشاهده
وبلاگ سرگرمی و دانستنی ها
مطلب مرتبط
بر بلندای پاریس- جایی که تاریخ و زیبایی به هم میپیوندند 
