خرس قهوه ای دارای جثه ای بسیار بزرگ بوده و بزرگترین گوشتخوار ایران است ، دارای تنوع بسیار زیاد و زیرگونه های مختلف در جهان است.خرس قهوه ای به عنوان گونه شاخص از اهمیت زیادی در اکوسیستم های کوهستانی برخوردار است. در امتداد کوههای زاگرس در غرب ایران مرکزی، لرستان از این مناطق که به ندرت برای حیات وحش در کشور بررسی شده است در نظر گرفته است ،این استان از اولین مکانهایی است که کاراکال در ایران تأیید شده است ، اما دانش حیات وحش در مورد این استان بسیار ناچیز است و خرس های قهوه ای توسط مردم محلی مرتبا مورد قتل قرار گرفته اند.
خرس قهوه ای گونه ای از گوشتخواران است که در طیف وسیعی از کوههای البرز و زاگرس توزیع می شود. دامنه توزیع آن در نواحی غربی کشور به استان لرستان می رسد. منطقه حفاظت شده سفید کوه با پوشش گیاهی ، وسعت و وضعیت زیست محیطی زیستگاه خوبی برای این گونه ایجاد کرده است. به منظور شناسایی دامنه پراکندگی و زیستگاه مطلوب این گونه در منطقه مذکور ، نقاط حضور گونه ها در فصول بهار و تابستان سال 1396 جمع آوری شد.
با توجه به پراکندگی گونه ها در منطقه ، می توان این گونه را به عنوان یک شاخص بهداشتی و از گونه های کلیدی منطقه سپید کوه دانست. خرس قهوهای ایران در حدود 2 تا 2/5 متر است. وزن این پستاندار بین 90 تا 290 کیلوگرم در نوسان است و بطور میانگین در حدود 180کیلوگرم وزن دارد.
شروع و مدت خواب زمستانی این پستانداران به ارتفاع و آب و هوای زیست گاهشان بستگی دارد. به جز در برخی مناطق جنوبی، خرس ها در زمستان بازنشسته می شوند و به درون غارها می روند تا به خواب زمستانی فرو بروند. آنها در اواخر تابستان و پاییز مقدار زیادی چربی جمع می کنند تا در زمستان در طول خواب زمستانی شان گرسنه نشوند. آنها با شروع فصل زمستان به خواب زمستانی میروند
خرس های قهوه ای در ایران سه جمعیت متنوع دارند:
جنگل های هیرکانی در دامنه های شمالی کوه های البرز و سواحل جنوبی دریای خزر ،
کوه های قفقاز در شمال غربی کشور
زاگرس مرکزی کوهها در غرب
فعالیتهای انسانی مانند کشاورزی ، جنگلداری ، بزرگراهها و سکونت گاههای انسانی که منجر به تخریب یا تکه تکه شدن زیستگاهها می شود ، تهدیدهای عمده برای جمعیت خرس قهوه ای است. بخشی از مناطق توزیع خرس قهوه ای در ایران کوههای زاگرس است که مناطق حفاظت شده سفید کوه و اشتر کوه از جمله زیستگاههای مهم خرس قهوه ای در آنجا محسوب می شوند.
زیستگاههای اصلی خرس قهوهای، عموما مناطق جنگلی خزری، جنگلهای ارسباران و زاگرس، علفزارهای مرتفع کوهستانی نزدیک به جنگل و درههای پاییندست جنگل است. پراکندگی این حیوان در ایران، از شمال خراسان تا استانهای گلستان، سمنان، مازندران، تهران، گیلان، چهارمحال و بختیاری، قزوین، زنجان، آذربایجان، کردستان، لرستان، کرمانشاه و استانهای فارس و خوزستان است. خرسهای قهوهای در اواخر تابستان و پاییز، معمولا در مناطق پاییندست جنگل یا درههایی که میوههای وحشی در آنها یافت میشود، ساکن هستند.
خرسها با شروع فصل زمستان به خواب زمستانی میروند و در همین فصل زایمان میکنند. نوزاد خرس قهوهای پس از بدنیا آمدن، از شیر مادر تغذیه و بزرگ میشود و وقتی مادر از خواب برمیخیزد، دو توله یکماهه را در کنار خود میبیند.
خرسهای قهوهای قبل از خوردن گوشت انسانها ، از علفهای کوهستانی و جنگلی ، عسل و گوشت ماهی علاقه دارند .
ولی خرس های قهوه ای همه چیزخوار هستند و از توت ها، ریشه ها و شاخه های گیاهان، پستانداران کوچک، ماهی ها، حیوانات سم دار و لاشه ها تغذیه می کنند. آنها غالباً مواد غذایی را در چاله های کم عمق مخفی می کنند و در جستجوی جوندگان به راحتی و با قدرت زمین را می کنند. آنها علاقه زیادی به خوردن علفهای کوهستانی و جنگلی دارند اما گاهی اوقات هم گوسفندان محلی را نیز شکار می کنند. آنها برای خوردن عسل به لانههای زنبور عسل حمله می کنند و کندوهای آنها را غارت می کنند.
نتایج نشان داد که جاده ها ، دمای فصلی ، توپوگرافی و شهرها مهمترین عامل تأثیرگذار بر توزیع خرس های قهوه ای در منطقه مورد مطالعه هستند. این عوامل ، با تعامل با یکدیگر ، در نهایت باعث کاهش مناسب زیستگاه و جدا شدن جمعیت خرس قهوه ای از منطقه حفاظت شده سفیدی کوه و اشتران کوه در استان لرستان می شوند.
در نزدیکی انسان ها خرس های قهوه ای زندگی می کنند و به دلیل جذب شدن به غذاهای انسانی به عنوان آفات در نظر گرفته می شوند. اندازه بزرگ و برخورد نسبتاً تهاجمی آنها می تواند افرادی را که با آنها در تماس هستند ناراحت کند و برخی از آنها که محل سکونت شان نزدیک انسان است گاهی توسط صاحبان زمین و مقامات دولتی کشته می شوند.
برخورد با قطار و اتومبیل، شکار غیرقانونی و شکار ورزشی از دیگر منابع مرگ و میر خرس قهوه ای است. علاوه بر این کیسه صفرا و صفرای برخی از خرس های قهوه ای برای تهیه داروهای سنتی برداشته می شود که گویا مشکلات گوارشی و التهاب را تسکین می دهد و خون را تصفیه می کند.
پنجه این حیوانات نیز که در مناطقی از آسیا یکی از غذاهای لذیذ محسوب میشود، برداشته و به فروش می رسد.
دیگه نگو شام چی بپزم !! ○مجله آشپزی شکمو○
مشاهده
وبلاگ سرگرمی و دانستنی ها
مطلب مرتبط
ترند کیف و کفش تابستان ۲۰۲۶
